Gecastreerde waakhond

De telecommunicatiemarkt in Nederland wordt beheerst door slechts een paar grote bedrijven. Daarom is meer toezicht nodig, niet minder. Maar overheidswaakhonden NMa en OPTA nemen bizar genoeg juist afstand. Door Arjan Dasselaar.

Foto:  ANP

KPN Telecom heeft geld nodig. Dat was ongeveer de teneur van het ‘nieuwtje’ dat het bedrijf donderdag verspreidde. De telecomaanbieder zou liefst een miljard per jaar investeren in zowel het vaste als mobiele netwerk.

Een zinloze mededeling, die niettemin kritiekloos door veel media werd gepapegaaid. Want wat zegt het u als ik vertel dat ik maandelijks 2.000 euro ‘investeer’ in mijn woning? Dat ik medelijden verdien, of gewoon een slecht dan wel te duur huis heb gekocht?

Domme of slimme KPN

Beide conclusies kunnen waar zijn, en zonder te weten waarin KPN Telecom dat geld precies investeert, heb je dus geen nieuws.

Gaat dat geld zitten in het onroerend goed dat is aangekocht voor het vaste netwerk? Heeft KPN Telecom domme of juist heel slimme aankopen gedaan? Werkt er teveel personeel? Deugt het businessmodel gewoon niet?

Failliet = goed

We weten het niet. En het mooie van een vrije markt is dat we dat ook niet hoeven te weten. In een echt vrije markt zijn er dusdanig veel aanbieders dat degene met het beste aanbod voor klanten vanzelf wel boven komt drijven.

Slecht presterende bedrijven gaan in een vrije markt failliet waarna ze, al dan niet in onderdelen, worden verkocht aan ondernemers die wél weten hoe ze geld moeten verdienen.

Telecommarkt is niet vrij

De telecommarkt, ik heb het al eerder geschreven, is geen vrije markt. Mobiele klanten kunnen kiezen uit KPN, Vodafone en T-Mobile. Toen KPN Telecom de afgelopen week tariefsverhogingen aankondigde, kwam vrijwel direct het nieuws dat Vodafone en T-Mobile zouden volgen. http://webwereld.nl/nieuws/107359/-mobiel-internet-vodafone-en-t-mobile-ook-duurder-.html

Iedereen die op de middelbare school bij economie heeft opgelet, moet dan wakker worden. Het is niet per se verdacht, maar wel raar dat concurrerende bedrijven zo eensgezind opereren.

Oplettende NMa en OPTA

Dat weet de overheid ook, die daarom de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) heeft opgericht. Daarnaast hebben we nog de Onafhankelijke Post en Telecommunicatie Autoriteit (OPTA), die binnenkort in de NMa zal opgaan.

De NMa en de OPTA hebben onder meer als taak om goed op te letten en in te grijpen als bedrijven met elkaar prijsafspraken maken. Dat laatste is ongewenst omdat het prijzen kunstmatig hoog houdt.

OPTA wordt juist soepeler

Prijsafspraken komen vooral voor in markten met relatief weinig concurrentie waar nieuwe ondernemers eigenlijk geen kans maken als ze niet met een gevestigde partij samen gaan werken. De telecommarkt voldoet aan die beschrijving.

Alle reden dus om op te blijven letten. Maar wat meldde de OPTA eind juni plotseling? Dat het bedrijf KPN soepeler gaat behandelen.

‘Positieve’ ontwikkelingen

Letterlijk schrijft de OPTA: ‘Duidelijk mag zijn dat de positieve ontwikkelingen op de markten voor elektronische communicatie betekenen dat de nu aan KPN op te leggen regulering een minder zwaar karakter heeft dan de regulering die drie jaar geleden nog passend was.’

Welke ‘positieve ontwikkelingen’? Consumenten dreigen veel meer te moeten gaan betalen voor veel minder. KPN is al met officiële tarieven gekomen, die van Vodafone zijn uitgelekt.

Grommen en bijten

Meer, niet minder, oplettendheid van de OPTA en de NMa is dan passend. Zeker omdat onder de neus van deze organisaties de huidige gebrekkige marktwerking is ontstaan. Want weet u nog, dat we in Nederland vijf in plaats van drie mobiele aanbieders hadden?

Een waakhond is alleen wat waard als deze durft te grommen en, indien nodig, durft te bijten. Maar al voor de samenvoeging van NMa en OPTA gedragen beide organisaties zich eerder als gecastreerde poedels.