Banken spelen Alice in Wonderland

Meer fraude op internet, klaagden de banken deze week. En legden de verantwoordelijkheid voor de zoveelste keer bij de consument. Onterecht: internetfraude is een probleem van de banken zelf. Door Arjan Dasselaar

Ik ben ontzettend slecht in boekhouden, en dus huur ik daar een professional voor in. Een heuse accountant,  waar ik al jaren met veel plezier mee samenwerk.

Het kost een paar centen, maar dan heb je ook wat. Namelijk de zekerheid dat als er toch iets misgaat, de professional zijn morele en zakelijke verantwoordelijkheid zal nemen en de fout zal herstellen. Daar betaal je immers voor.

Onmisbare banken

Er zijn meer werkzaamheden die we graag, of zelfs noodgedwongen, uitbesteden. Het beheer van geld bijvoorbeeld. U kunt daarvoor niet om banken heen.

Geen werkgever immers die nog loonzakjes uitdeelt. Geen winkel waar u niet wordt aangemoedigd met PIN te betalen. Geen nutsbedrijf dat niet vraagt om een automatische machtiging.

Onmisbare positie

Die situatie is niet vanzelf ontstaan. Banken hebben hun huidige machtige, ja zelfs onmisbare, positie in de maatschappij verworven door specialistische taken aan hun klanten aan te bieden.

De belangrijkste taak van banken is historisch gezien het veilig houden van uw geld. Oftewel per definitie veiliger dan u dat zelf kunt. In ruil daarvoor werden en worden banken betaald.

Naast hun schoenen

In natura: doordat ze geld dat u niet gebruikt uitlenen tegen een hogere vergoeding dan ze u betalen (als u al rente krijgt). En rechtstreeks: middels een factuurtje voor het mogen hebben van een bankpasje.

Banken zijn dus dienstverleners die voor hun nuttige werk betaald worden. Allemaal prima. Helaas lijkt het er, niet voor het eerst, op dat banken door hun zelfgecreëerde onmisbaarheid naast hun schoenen zijn gaan lopen.

Slimme campagne

Dat leidt ik af uit de klaagzang die de gezamenlijke Nederlandse banken deze week mochten inzetten in ’s lands media.

In een goed georchestreerde campagne – kudos, PR-volk – werden we zowel in alle nieuwsuitzendingen als omringende reclameblokken gebombardeerd met hetzelfde verhaaltje. Namelijk: internetboeven loeren op uw centen, en dus moet de klant goed opletten.

Verontrustend

Dat dit op het eerste gezicht redelijk klinkt, vind ik al verontrustend. Want het zijn banken die worden betaald om ons geld veilig te houden. Het is alsof de tuinman klaagt over het onkruid tussen de rozen.

Natuurlijk mogen banken tips geven hoe klanten veilig kunnen internetbankieren. Maar dan zonder impliciet of expliciet de verantwoordelijkheid af te wijzen.

Wettelijke regeling

En dat laatste doen banken al jaren. Zo verzetten ze zich tegen een wettelijke regeling die de kosten van internetfraude standaard bij de banken neerlegt.

Terwijl het de banken zijn die willen dat u online bankiert. En terwijl het – maar nu val ik in herhaling – de banken zijn die de rol van betaal- en dus veiligheidsspecialist vervullen, en daarvoor riant worden gecompenseerd.

Alice in Wonderland

Alice in Wonderland is geen film: we wonen blijkbaar allemaal aan gene zijde van de spiegel. Banken zijn het normaal gaan vinden dat anderen verantwoordelijkheid nemen voor de problemen die, rechtens en moreel, hen toebehoren.

Dat zagen we tijdens de kredietcrisis, waarvan de kosten het komende decennium door de belastingbetaler worden gedragen. We zagen het na gevallen van skimming, waarbij banken de schuld te vaak bij slachtoffers neerlegden.

Ophouden met klagen

En we zien het nu opnieuw, met internetfraude, in spotjes waarin het over van alles gaat, behalve over de eigen verantwoordelijkheid van banken.

Banken, ga het werk doen waarvoor we jullie betalen: het veilig houden van ons geld. Zonder smoesjes of verkapte jij-bakken. En als een vriendelijk beroep op moreel leiderschap niet helpt, wordt het misschien tijd voor wetgeving die banken daartoe dwingt.

<a href=”http://twitter.com/ArjanDasselaar” target=”_blank”>Arjan Dasselaar</a>

Tip de redactie