Recht hebben op snel internet klinkt leuk. Maar recht hebben op snelle informatie is beter. Door Arjan Dasselaar.

Het is nog niet zo lang geleden dat we hier in de hoofdstad forse discussies hadden rond de vraag of de gemeente Amsterdam geld moest pompen in een stedelijk glasvezelnet.

Nu download ik de laatste Hollywoodfilms – ik bedoel: mijn Zweedse arthousefilms - ook het liefst met 500 megabit per seconde, maar dat de overheid aan die hobby meebetaalt, vind ik een beetje overbodig.

Kunstsubsidie

Want zo’n glasvezelnet op gemeentekosten is net zoiets als een kunstsubsidie: alle belastingbetalers, ook de relatief arme, sponsoren zo de hobbies van middenklassers en nog rijkere mensen.

Zelfs met subsidie is een glasvezelabonnement niet goedkoop, en dus zal dit product over het algemeen niet worden afgenomen door bijstandsmoeders die moeten kiezen uit het MegaSuperSnelGierendHardGlasvezelPakket van DataDuw of – ik noem maar wat – een nieuwe bril voor de kleine.

Meer smaak

Zijnde zelf zo’n typisch lid van de Randstedelijke middenklasse, alleen dan met meer smaak, vind ik dat ik zelf wel kan betalen voor dergelijke kekke technische snufjes.

Maar helaas lijkt de stelling dat al het goede van de overheid komt, steeds meer bijval te krijgen. Al is het dan in de vorm van sigaren uit eigen doos. Of die van bijstandsmoeders.

Finland boppe

Recent komt die bijval uit Finland, waar telecombedrijven de verplichting hebben gekregen om per 2015 alle burgers aan te sluiten op verbindingen van tenminste 100 megabit per seconde.

Dat klinkt lovenswaardig als je hoort dat de nieuwe wet vooral is bedoeld om afgelegen regio’s ook de garantie op een snelle verbinding willen geven.

Na een lange dag jagen op op kariboe’s wil je natuurlijk wel even wat Zweedse arthousefilms kunnen bekijken.

Wereldvrede

Achter dit initiatief gaan ongetwijfeld lovenswaardige ideeën schuil over hoe internet leidt tot meer democratie, warmere zomers en eventueel zelfs wereldvrede.

Een mooi idee natuurlijk. Maar helaas eentje die voorbij gaat aan een vrij fundamentele waarheid: informatie die niet op internet staat, kun je ook niet via internet vinden.

Sofisterij

Nee, dit is niet de schriftelijke cursus ‘Sofisterij voor beginners’. Het is een veel fundamentelere kwestie.

Het halve land, vooral nerds, staan te juichen als de overheid in internet investeert. Juist omdat het hebben van internet wordt geassocieerd met toegang tot vrije informatie, en dus burgers in staat zou moeten stellen beter te functioneren in een democratische samenleving.

Chemisch afval

Maar diezelfde overheden die aan de voordeur goede sier maken met de open informatiedistributiestructuur die internet biedt, begraven ondertussen hun chemisch afval in de achtertuin.

Dat ontdekte collega-journalist Brenno de Winter, die al een tijdje pogingen doet om allerlei informatie van de overheid los te krijgen. Daarbij maakt De Winter gebruik van de Wet Openbaarheid van Bestuur.

Obscurantisme van Bestuur

Die wet kan beter herdoopt worden in de Wet Obscurantisme van Bestuur, want de overheid blijkt bijzonder creatief in het vinden van excuses om vooral niet mee te werken aan het goed informeren van de burger.

Inmiddels is De Winter een rechtszaak begonnen tegen de gemeente Kaag en Braassem. Die gemeente wilde een rekening sturen voor de informatieverzoeken van De Winter.

Dat pikte deze terecht niet, want een overheid die geld vraagt voor informatie die publiek moet zijn, werpt een onnodige drempel op.

Fopspeen

Ironisch. Overheden die altijd de mond vol hebben over de heilzame werking van vrije informatie via internet, en datzelfde internet graag willen subsidiëren, gaan opeens geld vragen als ze zelf informatie moeten verstrekken.

Al dat gepronk met ‘digitale informatiesnelwegen’ door gemeentelijke bobo’s is niets meer dan dat: een Finse fopspeen (met een vage smaak van kariboe).

Des te treuriger is het dat juist op dit terrein de overheid een beslissende rol kan en moet spelen, maar dat nalaat. Een hypermodern glasvezelnet kunnen burgers zelf nog wel realiseren. Goed transparant bestuur niet.