Buma/Stemra is voor tekstschrijvers en componisten wat de FNV is voor arbeiders en babyboomers: een in het verleden vastgeroeste organisatie die alleen met dwingelandij iets denkt te kunnen bereiken. Door Arjan Dasselaar.

Dit had eerst een relatief aardig stukje moeten worden over Buma/Stemra, omdat ik vond dat ze de afgelopen week wel erg hard werden aangepakt vanwege hun voornemen bloggers dikke rekeningen te gaan sturen voor het ‘embedden’ van muziek, bijvoorbeeld in de vorm van YouTube-filmpjes.

Je kunt niet verwachten dat een inhalige club die mentaal nog in 1979 leeft zich met zo’n actie populair maakt. Maar het is ook wel weer wat cru als je vervolgens wordt vergeleken met het Derde Rijk, hoewel dat op internet heel  gewoon schijnt te zijn.

Buma-snor

Enfin, ik wilde dus wat vriendelijke woorden aan Buma/Stemra wijden, want al die nazi-internetfolklore moet voor de besnorde auteursrechtjuristen net zo dodelijk zijn als de Chicxulub-meteoor was voor de dinosauriërs.

Maar nadat Buma/Stemra op vrijdagmiddag besloot om haar voornemen in te trekken, was het natuurlijk oorlog. Want toen kon ik mijn column volledig herschrijven. Dubbel werk voor hetzelfde honorarium: bij Buma/Stemra moeten ze als geen ander snappen waarom dat pijnlijk is.

Domme vakbonden

Terwijl ik juist had willen uitleggen dat Buma/Stemra enigszins een punt heeft, maar – analoog aan de vakbonden deze week – op een nogal domme, uit de tijd geraakte manier dat gelijk probeert te halen.

Enigszins een punt? Ja, want ik vind het auteursrecht een nuttig iets. Wie wat maakt – een liedje, een tekst of een film - moet over zijn werk kunnen beschikken. Als een ander daar vervolgens geld mee verdient, is het redelijk dat de maker ook een deel krijgt.

Cozzmoss

Denk nu niet: ‘Die Dasselaar wil net als Cozzmoss arme zielige bloggers voor de rechter slepen.’

Ik heb een nonprofitblogger nog nooit een verzoek tot herplaatsing van een artikel geweigerd, op die ene nazi na. Al vind ik het wel normaal dat je eerst even om toestemming vraagt en een linkje naar de maker toevoegt.

Nee, de wereld kent echte aasgieren, en dat zijn (over het algemeen) geen bloggers. Ik heb mijn artikelen in de databanken van louche bedrijven aangetroffen die toegang tot deze databanken voor de hoofdprijs aan derden doorverkochten. Als u rijk wordt met iets wat ik heb bedacht, ontvang ik graag mijn deel.

Vrije informatie

Dus heeft Buma/Stemra wel een klein puntje als ze zich druk maakt om internet, waar de mogelijkheid om informatie eenvoudig te kunnen kopiëren inmiddels heeft geleid tot de filosofisch nogal opportunistische stelling dat ‘informatie vrij wil zijn’.

Wat tranenopwekkend retro-anarchistisch klinkt, en je zou bijna De Internationale willen inzetten, totdat je bedenkt dat informatiecommunisme alleen werkt als iedereen gelijkelijk bijdraagt – en dat is natuurlijk niet het geval. Dus ja, wie iets verzint waar anderen lol aan hebben, mag daar wat mij betreft een vergoeding voor ontvangen.

Van de pot gerukt

Dat gezegd zijnde was het voornemen van Buma/Stemra om bloggers te belasten voor het tonen van ondermeer muziekhoudende YouTube-filmpjes op hun site natuurlijk net zo van de pot gerukt als viceadmiraal Chester McKenzie toen die bij de Slag om Barbapappa door de Japanners van de wc werd gebombardeerd.

Het is een beetje vreemd om particulieren rekeningen te sturen als ze filmpjes op hun site plaatsen met behulp van een zeer eenvoudige commerciële embed-dienst die met opzet simpel is gehouden omdat een bedrijf denkt meer geld te kunnen verdienen als de dienst populairder wordt. Pak dan dat bedrijf aan, en niet de particulier.

YouTube

Het is YouTube die er baat bij heeft dat mensen de embed-technologie van het bedrijf gebruiken. Als bezoeker van die site – die als legaal bekend staat – mag je er dan vanuit gaan dat alle auteursrechten netjes zijn afgewikkeld.

Immers, als ik bij een groenteboer het bordje ‘Gratis komkommers’ zie staan en ik pak er eentje, kijk ik wat raar op als de volgende dag een Hirsch Ballin-arrestatieteam binnenvalt onder het uitroepen van: ‘Sofort meine Gurken zurück.’

FNV na-apen

Dat wist men bij Buma/Stemra natuurlijk ook wel. De hele Buma-actie, inclusief FAIL-persconferentie, kwam daarom vooral over als een methode de politiek onder druk te zetten. Ouderwetse dwingelandij: help ons om geld te innen bij die grote bedrijven, of we gaan de gewone man (m/v) treiteren.

Dat deed me erg denken aan de manier waarop de FNV deze week probeerde de AOW-belangen van hun in rap tempo afstervende achterban probeerden te verdedigden. De bond kondigde grootscheepse stakingen in het openbaar vervoer aan.

Vertrouwen

Gelukkig greep de rechter in en verbood de OV-stakingen. Net zoals de politiek Buma/Stemra heeft laten weten dat een YouTube-heffing niet wenselijk is.

Buma/Stemra schrijft dat zelf met zoveel woorden: ‘Dit (…) heeft tot grote commotie geleid (…) in de volksvertegenwoordiging.’

Ja, een machtige organisatie die wordt teruggefloten omdat ze wat al teveel praatjes begint te krijgen. Je zou er haast vertrouwen van krijgen in de (auteurs)rechtstaat.