Een arts die graag met bloedzuigers werkt en aderlatingen verkiest boven antibiotica uit heimwee naar vroeger, wordt uit zijn ambt gezet. Maar journalisten die zich hechten aan papier en drukinkt, zijn helden te midden van hun vakgenoten. Door Arjan Dasselaar.

Foto:  Inertia Stock

Het is een machtig gezicht, zo’n offset-rotatiepers. Nog steeds staan er in Nederland dergelijke machines, waarmee ondermeer kranten worden gedrukt.

De apparaten zijn niet alleen indrukwekkend vanwege hun enorme formaat, maar ook vanwege de snelheid en precisie waarmee ze grote hoeveelheden drukwerk kunnen produceren.

Nog wel. Dat de oplages van betaalde kranten dalen, is geen geheim. Gelukkig voor de liefhebbers van persen zorgen ondermeer gratis kranten ervoor dat het drukken nog even door kan gaan.

Maar ook dat zal niet eeuwig duren. Gratis kranten kampen met een als gevolg van de economische crisis ingestorte advertentiemarkt. Als ze die overleven, wacht de volgende horde.

Elektronisch papier

Slechts twee vindingen zijn nodig om de drukpers als productiemiddel van nieuwsdragers de genadeslag te geven. De eerste is de komst van snel mobiel internet, zodat je ook in de trein zonder vertraging nieuws kunt downloaden. Dankzij LTE is dit een kwestie van tijd.

De tweede is flexibel elektronisch papier met ingebouwde internetfunctionaliteit. Papier dat als gevolg van massaproductie zo goedkoop is dat je het kwijt durft te raken of stuk te maken. Net als gewoon papier.

Experimenten

Het kan 5 jaar duren, het kan 10 jaar duren, het kan misschien zelfs 15 jaar duren, al denk ik dat niet. Maar beide vindingen zullen er komen. LTE bestaat al in Zweden, en met flexibel elektronisch papier wordt geëxperimenteerd.

Het gevolg laat zich raden. Met dergelijk elektronisch papier is alle informatie die via internet wordt verspreid, zonder tussenkomst van een drukpers onmiddellijk te bekijken. Met tekst op drukperskwaliteit, maar zonder de enorme kosten. Uiteindelijk zal zelfs elektronisch papier met bewegend beeld een mogelijkheid zijn.

Besparing

Voorzie dat elektronisch papier vervolgens nog van een luidspreker, en de thans nog kunstmatig gescheiden journalistieke bloedgroepen ‘krant’, ‘radio’ en ‘tv’ komen harmonieus samen in één nieuw medium.

Zodat journalisten zich niet langer hoeven blind te staren op de mediumsoort waarvoor ze werken, maar zich kunnen concentreren op verreweg het belangrijkste onderdeel van hun vak: het vertellen van ware, relevante verhalen die voor betrokken burgers van belang zijn.

Kostbare distributie

Persoonlijk lijkt me dat een fantastische ontwikkeling. Het geld dat wordt bespaard op dure persen en de bijzonder kostbare distributie van drukwerk, kan dan worden gebruikt om journalisten aan het werk te houden.

Je zou denken dat journalisten in deze crisistijden er alles aan zouden doen zichzelf voor te bereiden op die mooie tijd die gaat komen. Maar nee. Kijkt u even naar de vacature-pagina op Villamedia, thuishonk van de vakbondsminnende journalist. Valt u iets op? Juist: een aanzienlijk deel van de ondanks de crisis nog openstaande vacatures betreft functies op de internetredactie.

‘Waait wel weer over’

Teveel journalisten blieven internet niet. Enkele maanden geleden hoorde ik een gelouterde vakgenoot beweren dat ‘internet wel weer zou overwaaien’. Die houding blijft helaas niet beperkt tot mensen die je gezien hun gevorderde leeftijd enige nostalgie moet gunnen.

Slechts een klein deel van alle studenten journalistiek ambieert bijvoorbeeld een baan bij wat uiteindelijk de belangrijkste, want enige, afdeling zal worden van ieder medium: de internetredactie.

Conservatisme op zich is niet vreemd. Iedere beroepsgroep heeft er last van. Soms heeft voorzichtigheid nut. Niet elke nieuwe technische mogelijkheid betekent immers een verbetering. Om die reden staan bijvoorbeeld weinig artsen te springen om nieuwe behandelmethoden gelijk toe te passen. Eerst bewijs dat iets werkt.

Cheque van Plasterk

Maar als een nieuwe methode beter blijkt te zijn, en de oude manier van werken inefficiënt en duur is, dan zal geen arts aarzelen om de stap richting de toekomst te maken. Het lijkt me een nuttig voorbeeld voor journalisten om te volgen.

Dat, of de beroepsgroep kan gewoon doorgaan met inkt snuiven en hopen dat Ronald Plasterk een cheque uitschrijft om het gebrek aan eigen innovatie te compenseren.