Bonuses are back. In de boardroom en in de… lerarenkamer. Als dat maar goed gaat. Door Peter Wierenga.

Foto:  ANP

Het kabinet van Rutte wil prestatiebeloning in de klas. De excellente docent mag wat meer verdienen dan zijn collega’s. Als het aan de Onderwijsraad ligt, krijgt een op de twintig leraren een soort bonus.

De vakbond Aob voorziet juist een verzuurde sfeer. Alarm! “Waarom krijgt die waardeloze Pietersen van aardrijkskunde wél een extraatje?”

Als scholier voel je al feilloos aan wie de kneusjes zijn in het docentenkorps. Bij hen leerde je meestal toch wat minder. Zoals de leraar maatschappijleer die van ons al snel de bijnaam Zuipgeweld kreeg, wat hij volledig waarmaakte op kamp.

Een sadistische leraar Frans was daarentegen onze held, juist omdat ie zo streng was. Liet me een houten bordje maken, geel met in rode letters Wee Mij erop geschilderd.

Respect

Bij elke stomme opmerking moest ik met dat bordje op mezelf wijzen. Ik keek wel uit, jamais lette ik beter op. Op dat moment kon ik onmogelijk vermoeden dat ik ooit aan de andere kant zou staan. Wie droomt er nou van een carrière als docent, ook ik rolde erin. En heb er veel respect voor het vak aan overgehouden.

Alleen die lerarenopleiding om het papiertje te halen, zelden heb ik zoveel tijd verspild. Dat je opeens met zijn allen een muurkrant moet maken, dat soort dingen. Of dat een geitewollensok theorie wauwelt over leerprocessen, terwijl je smacht om te leren hoe je dertig testosteronbommen vijftig minuten onder de duim houdt.

Idealisme

Als je dat eenmaal onder de knie hebt, is het soms werkelijk genieten. Niemand wordt leraar voor het grote geld, zonder een greintje idealisme lukt het niet. En niet te vergeten de vrijheid: zodra de laatste leerling de deur achter zich dichtslaat, bepaal jij wat er dat uur gaat gebeuren. De lulligste spencer krijgt nog een podium.

Precies aan die vrijheid zou ik niet te veel tornen, als je wilt dat er straks nog iemand is om de verwachte grijze golf pensionado’s op te vangen.

Projecten

Terecht dus, dat het kabinet de leraar centraal wil stellen. Maar waarom die eeuwige nadruk op “projecten”, die je ook weer bij de Onderwijsraad bespeurt. Als het maar leuk is en we weer lekker kunnen knippen en plakken met zijn allen... Nostalgisch verlang ik naar ouderwetse kennisoverdracht. De leraar die zo’n mooi verhaal vertelde, dat je een speld kon horen vallen. Ieder zijn eigen favoriete herinnering.

Nee, we zijn nog steeds een beetje huiverig om voor kennis te gaan. Misschien is daarom ook het advies van Rinnooy Kan om leraren te belonen naar hún opleidingsniveau niet overgenomen. Doodzonde, want dat biedt een heldere, objectieve maatstaf. Is alleen wel wat duurder, als alle docenten opeens gaan doorstuderen.

Maar hé, is dat niet wat we wilden – voor ons allemaal?