Seizoensslavernij
In het Brabantse Someren is vrijdag een aspergestekerij ontruimd. Roemeense seizoensarbeiders leefden daar als slaven. Buitenlanders zijn gemakkelijk uit te buiten. Daar konden de nu verdwenen hannekemaaiers over meepraten. Door Anno.
Foto: ANP
Drie eeuwen lang trokken elk voorjaar tienduizenden Duitse landarbeiders te voet de grens over.
Op hun rug gereedschap en een grote plunjezak met wat extra kleren en grote hoeveelheden spek. Dat was thuis veel goedkoper.
Vooral uit het arme en overbevolkte Westfalen kwamen de mannen hun geluk beproeven op het rijkere Nederlandse platteland.
Turf
Van de zeventiende tot de negentiende eeuw kwamen ze hier turf steken, klei graven voor de steenfabrieken, helpen bij de oogst en grasmaaien. De seizoensarbeiders kregen de bijnaam hannekemaaier: een samentreksel van 'Hanne', de verkleinvorm van Johann, en 'maaien'.
De hannekemaaiers waren gewild bij de Nederlandse boeren. Ze stonden bekend als harde en goedkope werkers. Omdat ze niet veeleisend waren, lag het gevaar van uitbuiting op de loer.
In 1800 constateerde een Duitse reiziger geschokt dat de arbeiders zich door boeren 'als slaven lieten behandelen, ze samen met het vee in de stal sliepen, hun zelfmeegebrachte brood aten, stinkend water dronken en uiteindelijk ziek terug naar huis terugkeerden'. Tijdens de zomermaanden hadden ze dan twintig tot zeventig gulden weten te sparen.
Landbouwmachines
Door de industrialisatie eind negentiende eeuw verdwenen de hannekemaaiers uit Nederland. Ze konden nu in Duitse fabrieken geld verdienen. Landbouwmachines namen het meeste werk over op het platteland. Maar seizoensarbeiders blijven nodig. En het traditionele handwerk gaat soms nog altijd samen met een traditioneel slechte behandeling.
In het verleden zijn ook Nederlanders slachtoffers van slavernij geworden. Zoals Maria ter Meetelen. Lees hier hoe deze achttiende-eeuwse vrouw uit Medenblik zich wist te redden als slavin in Marokko.
De column Anno NU geeft wekelijks een stukje geschiedenis bij het nieuws. Reageren? Ga naar www.anno.nl.
Startpagina