Oorlog met woordvoerders

Werkt de Keuringsdienst Van Waarde-aanpak ook als het om vastgoed en publieke ruimte gaat? In De Slag Om Nederland verkennen 'de makers van' nieuw terrein. Door Paul de Lange.

'Het programma dat Nederland weer terug geeft aan de Nederlanders.' Zo zeg.

Vanaf de eerste minuut slaat De Slag Om Nederland een aardig populistisch toontje aan. Zeker voor de VPRO's doen. Dat geluid hebben we sinds De Tegenpartij niet meer van de omroep gehoord.

Ook na de ronkende inleiding volgt geen knipoog. Het is de makers (twee van hen kennen we van De Keuringsdienst Van Waarde en De Slag om Brussel) duidelijk menens. De invulling van de publieke ruimte in Nederland is volgens hen overgeleverd aan duistere machten. Hoe kan het anders dat er allerlei nieuwe kantoorflats bij gebouwd worden terwijl er zoveel leegstaan?

Uit de voorstukjes was al op te maken dat de kenmerkende Keuringsdienst Van Waarde-aanpak ook bij De Slag Om Nederland wordt toegepast. Zijnde: jezelf een ogenschijnlijk simpele vraag stellen en die per telefonische zoektocht aan verantwoordelijken voorleggen.

Waar de Keuringsdienst Van Waarde de telefoon vooral als prettig ontregelend instrument inzet (die arme woordvoerster die ook niet weet waarom er palmolie in de kant-en-klare boerenkool zit), is het bij De Slag Om Nederland meer een laatste toevluchtsmiddel.

Camera's

Liever trekt men de wijde wereld in. En terecht, want daar ligt immers het probleem. Maar daar ligt ook meteen het probleem voor de makers. Want wie ze de eerste twee afleveringen ook voor de camera's kregen: er zaten verdraaid weinig direct verantwoordelijken tussen.

Wel een ex-wethouder, een voormalig leraar, een boze ouder, een fractievoorzitter van een plaatselijke politieke partij. En een 'manager public affairs' van de KPMG, bij wie presentator Teun van de Keuken een berg irritatie los wist te krijgen, maar slechts een bodempje informatie.

Natuurlijk, de rode draad die wordt gesponnen maakt De Slag Om Nederland nu al legitiem. Grote bedrijven en scholen blijken nieuwbouw af te dwingen door te dreigen met vertrek uit een gemeente. In de eerste aflevering deed KPMG dat in Amstelveen, in de tweede aflevering volgde een ROC in Heerlen.

Medewerking

Toch was het vooral kijken naar mensen die omzichtig uitlegden waarom ze elke medewerking weigerden. Een programma als Zembla hoeft daar zelden minuten mee te vullen. De Slag Om Nederland (en mogelijke vervolgseries) heeft absoluut potentieel, maar het zal even duren voordat het kan uitgroeien tot een instituut dat andere instituten echt vrees aanjaagt.

Hopelijk krijgen de makers die tijd van omroep, netmanager en - vooral - van de politiek. Er zijn immers genoeg politieke partijen te vinden die hopen dat er in Hilversum binnen luttele jaren allerlei gebouwen leeg komen te staan.

De Slag Om Nederland, VPRO, maandag 20.20 uur , Ned 2.
 

Lees meer over:
Tip de redactie