Baden in mystiek

Na twintig jaar terug op de buis moet Fort Boyard tegen meer dan alleen de eigen legende opboksen. Door Paul de Lange.

Fort Boyard, dat had iets speciaals. Dan moest je wel een beetje gevoelig zijn voor mystiek. Want daar baadde het spelprogramma (begin jaren negentig twee seizoenen bij de AVRO te zien) bijna letterlijk in.

Alleen al door die Alcatraz-achtige setting: een lege, verlaten gevangenis, omgeven door zeewater dat tegen eeuwenoude fortmuren opklotst.

Aan dat fraaie decor is in elk geval geen spat veranderd. En aan de opzet ook niet bijster veel. Op en rondom het fort kunnen twee teams via allerlei spelen sleutels verdienen.

Waarom er nou zes sleutels nodig zijn om één poort te openen, en waarom die met vijf sleutels dan ook open gaat, wil maar nooit echt duidelijk worden, maar wat geeft het? Aan het einde is er - altijd fijn - een schat met gouden munten.

BN'ers

Dat de anonieme deelnemers zijn ingeruild voor de onvermijdelijke BN'ers stoort niet meer dan gewoonlijk. Bovendien doen Gerard Ekdom en Art Rooijakkers eerdere presentatoren eenvoudig vergeten - zelfs voor wie Ria Visser in deze context niet al lang vergeten was. Toch wil het Fort Boyard-gevoel nog maar niet echt lekker doorkomen.

Dat kan met kleine nuances te maken hebben. Moesten spelers na het verknallen van een opdracht voorheen in een verlaten cel achterblijven, nu mogen ze zich weer direct bij hun team voegen. Ook het verstrijken der jaren speelt ongetwijfeld een rol.

De tijgers mogen dan bijvoorbeeld nog net zo vervaarlijk grommen als voorheen, door volwassener ogen hebben ze plots iets kinderachtigs (moeten we nu echt denken dat ze de deelnemers gaan grijpen?). Hoe indrukwekkend rapper Kleine Viezerik de eigenaresse ook vindt: 'die chick haalt in d'r eentje gewoon drie tijgers weg.'

Filmpje

(Over kleine viezeriken gesproken: op de AVRO-site is een filmpje te zien van het zogeheten cilinderspel, dat bezoekers van een of ander festival eens mogen proberen, maar wat vooral opgezet is om schaamteloos bij meisjes naar binnen te gluren).

Ook andere 'enge' beesten, als ratten en slangen, komen op een akelige manier vertrouwd voor. Blijkbaar hebben we inmiddels zoveel Fear Factor- en The Pain Game-achtige programma's gezien dat een variant daarop, hoeveel vernuftiger van opzet ook, inmiddels minder indruk maakt.

Inventiever

Niet dat Fort Boyard ineens een slecht programma is. De meeste spelletjes zijn nog altijd inventiever dan in veel andere spelprogramma's. Qua stellages doen ze af en toe doen denken aan Expeditie Robinson - al jaren de koning onder de avonturenspelen. En in dat opzicht de opvolger van Fort Boyard, hoe anders de twee verder ook zijn.

Misschien is dat het: Fort Boyard is typisch zo'n programma waarover je altijd zo heerlijk kon mijmeren dat zulke programma's niet meer te zien zijn. Sommige dingen zijn te fantasierijk voor een reality-check.

Fort Boyard, AVRO, maandag Ned 1, 20.30 uur