De non-deskundige

Zijn doorbraak hing al langer in de lucht, maar lijkt deze Tour-zomer definitief: de non-deskundige is here to stay. Door Paul de Lange.

Foto:  ANP

Niemand die gasten treffender kan introduceren dan Mart Smeets. 'Mijn eerste gast is iemand waarvan een heleboel mensen zullen denken: wat doet die nu bij het wielrennen?' Dat mag je wel zeggen, ja. Die eerste gast was namelijk iemand waarvan een heleboel mensen normaal al denken: wat doet die bij het voetballen?

Ronald Waterreus is als ex-voetbalkeeper regelmatig te zien bij praatprogramma Studio Voetbal. Als wielerliefhebber mocht Waterreus aanschuiven bij praatprogramma De Avondetappe. Niet voor één aflevering, maar voor vijf. En niet als sidekick (Paul de Leeuw tegenover hem had die rol al), maar als voornaamste wielerexpert aan tafel.

Acteur

Vaak valt hij op tv niet eens meer op: de deskundige die eigenlijk helemaal geen deskundige is. Al jaren is hij met een gestage opmars bezig. Een heldere mening volstaat. En het liefst ook nog wat bewezen expertise op willekeurig ander vlak, maar zelfs dat blijkt vaak niet eens nodig.

Voorbeeldje: na het lijsttrekkersdebat van mei vorig jaar had RTL een viertal analytici uitgenodigd. Waaronder Dick Berlijn - als oud-commandant der strijdkrachten expert op het gebied van leiderschap. En acteur Huub Stapel - politiek gezien deskundig op het gebied van werkelijk helemaal niets.

Spuien

Toch had Huub het hoogste woord. De acteur wilde ook een keer op tv kwijt dat hij Job Cohen een politicus van niks vindt. Moet kunnen. En dat kan steeds vaker. Of je nou Ali B. of Jort Kelder heet: wie toevallig naast een minister komt te zitten, wordt expliciet uitgenodigd om zijn mening te spuien.

Natuurlijk, al sinds Barend & Van Dorp mogen gasten inhaken op wat anderen aan tafel te zeggen hebben. Een gezellige succesformule die Pauw & Witteman maar al te graag hebben gekopieerd. Toch lijkt er de laatste tijd sprake van een hellend vlak.

De non-deskundige wordt steeds vaker uitgenodigd terwijl hij verder niet in het nieuws is, of voor iets anders komt waar hij wél verstand van heeft. En regelmatig zonder dat er naast hem een 'echte' deskundige zit. Bij sportevenementen duikt hij het meest op, het wielrennen voorop. Liefhebbers zijn ineens gelijkgeschakeld aan kenners.

Kieken

Het dagelijkse wielerprogramma op RTL-7, Tour du jour, wordt gepresenteerd door Wilfred Genee, die zich tot nu toe alleen verbond aan voetbalprogramma's. Tijdens deze voetballoze zomer zitten er wel meer gasten die normaal alleen over voetbal praten. Toch zitten er zowaar ook wielerexperts aan tafel.

Oud-wielrenner Danny Nelissen is er voor de analyses. Oud-wielrenner Gert Jakobs zegt heel anders naar de koers te 'kieken', en zit er vooral voor de sterke verhalen. Een beetje in de René van der Gijp-rol. Gert doet op zijn manier zijn best, maar kon een paar vlakke uitzendingen afgelopen week niet voorkomen.

Totdat Johan Derksen vrijdag weer eens langskwam en de boel meteen op scherp zette: 'Gesink heeft soms de uitstraling van een loser. Ik kijk tv, dat mag ik toch constateren?' Pas als een welbespraakte hoofdredacteur van een voetbalblad bij een wielerprogramma aanschuift, gaat de boel bruisen.

Binnenkort schijnen Genee en Derksen een dagelijks, Boulevard-achtig programma te starten. Allerlei takken van sport zullen langskomen, inclusief show- en schandaalaspecten. Het wordt ongetwijfeld een succes. Televisie kan niet meer zonder de non-deskundige.

De Avondetappe, NOS Nederland 1, elke Tourdag, 23:00

Tour du Jour, RTL-7, elke Tourdag, 20.30 uur

Vanaf volgende week bespreekt Bert Brussen op deze plek Zomergasten. In september keert de reguliere tv-column terug.