In Gepest! ontmoeten pispaal en pestkop van weleer elkaar. Als alles door elkaar loopt, blijkt hoe rijk dat idee is. Door Paul de Lange

Tv-programma's die ongezien tot de verbeelding spreken zijn zeldzaam. Gepest! is zo'n tv-programma. Nog voordat de eerste aflevering was uitgezonden, kreeg het idee van alle kanten bijval.

Pesters en gepesten die elkaar jaren na hun schooltijd weer ontmoeten, zodat gepesten het boek voorgoed kunnen sluiten, het is ook een idee waar je haast niet tegen kúnt zijn. Ook al omdat het zo'n breed beleefd fenomeen betreft. “Wereldwijd wordt één op de vijf kinderen gepest,” illustreerde presentator Peter van der Vorst vooraf de problematiek.

Grootste gevaar van een op voorhand bejubeld programma: de uitwerking van het idee kan flink tegenvallen. Misschien dat daarom de eerste aflevering op safe leek te willen spelen, met een schoolvoorbeeld van hoe we een gepest iemand graag terugzien.

Inktzwarte brugklasjaren

Oogde Mirelle op foto's van vroeger als een wat ielig, verlegen meisje met een - hoe kan het ook anders - te grote bril, nu bleek ze een zelfverzekerde moeder van twee kinderen. Vol in het leven staand en klaar om voor eens en altijd af te rekenen met haar inktzwarte brugklasjaren.

Lange tijd verliep de debuutaflevering van Gepest! daarmee als de ideale tegenhanger van Het Mooiste Meisje Van De Klas - waarin vooral op de zonnige zijde van het schoolleven wordt ingezoomd. Boeiend om te horen hoe iemand een pestverleden heeft ervaren en verwerkt. Toch viel de logische finale, de confrontatie met de pestkoppen, op de één of andere manier wat tegen.

Excuses

Niet omdat zij niet bereid waren berouw te tonen. Meer omdat ze niet wisten waarvoor dan precies. Als politici bij een parlementaire enquête die als het erop aankomt zich dingen “niet herinneren” of “nooit zo hebben ervaren”. Met slechts voorwaardelijke excuses: “Maar als jij dat zo hebt beleefd, dan sorry.”

Dat kon weleens een terugkerend euvel worden: vergeten of totaal anders ervaren verledens. Waardoor je je als kijker onwillekeurig afvraagt in hoeverre de gepeste zich destijds in haar eigen wereldje heeft rondgewenteld, of misschien wel gewoon aanstelt. Te simpel gedacht, bleek tijdens de tweede aflevering.

Daarin stond Yvonne centraal. Gepest op de basisschool besloot ze bij de overgang naar de middelbare school dan maar zelf (“het was erop of eronder”) pestkop te worden. Dit keer is het de ooit gepeste partij die vergeving zoekt. En ook krijgt, van geterroriseerde ex-klasgenoten. Zelfs van een mishandelde gymjuf - die het voorval op volwassen leeftijd uit de herinnering heeft gewist. Fascinerend.

Waarmee meteen duidelijk is dat het het fenomeen pesten vele en onvermoede lagen kent. En het programma dus jaren vooruit moet kunnen. Gepest! heeft een goudmijn aan beerputten aangeboord.

Gepest, RTL 4, donderdag 21.30 uur
http://www.rtl.nl/programma/gepest/home/