Reality recht

In dramaseries zijn rechtszaken vaak bruisende gebeurtenissen. Maar wat als het om reality rechtspraak gaat? De Rechtbank is het povere resultaat. Door Paul de Lange.

Politiebureaus, ziekenhuizen, rechtbanken: wat blijft er aan tv-drama over als je alle series wegdenkt die zich daar (deels) afspelen? Het zijn stuk voor stuk plekken waar verhalen voor het oprapen lijken te liggen.

Opvallend hoezeer beroepslocaties die zich uitstekend lenen voor fictie de laatste tijd de deuren wagenwijd opengooien voor reality.

Omroep Max zond eerder dit seizoen Politie Te Paard uit. Onlangs bracht dezelfde omroep live een openhartoperatie. Boeiende programma's, beide.

Spannend genoeg

Ontdaan van de korst der fictie (chirurgen die het continu met verpleegsters doen, agenten die wekelijks een drugsdeal verijdelen) bleek de alledaagse werkelijkheid spannend genoeg. Dat gaat voor het nieuwe EO-programma over rechtspraak, simpelweg De Rechtbank gedoopt, beduidend minder op.

Afgelopen dinsdag was de eerste uitzending. Waar de rechterlijke macht normaal gesproken niet zo happig is op het toelaten van camera's, doet de rechtbank in Utrecht dat nu acht afleveringen lang. Een beetje PR in tijden waarin de rechtspraak zwaar onder vuur ligt, kan blijkbaar geen kwaad.

In krap een half uur kwamen drie zaken langs: één bij een civiel rechter, één bij een familierechter en één bij een strafrechter. De drie verslagjes waren alle gedegen; dat was het probleem niet. Het hoge sufheidsgehalte daarentegen.

Sportief succes

De zaak voor de civiel rechter draaide om een amateurvoetbalclub die een bekerfinale op eigen terrein wilde spelen. Met zoveel sportief succes had alleen de terreinknecht geen rekening gehouden: die had het hoofdveld al omgeploegd. Mocht men uitwijken naar een bijveld, zoals de KNVB probeerde te verbieden? Ja hoor, dat mocht van de rechter.

De zaak voor de familierechter ging om een moeder die nu eindelijk eens alimentatie van haar ex-man wilde zien. Omdat de man spoorloos bleek en dus buiten beeld bleef, wilde het verhaal maar niet echt gaan leven. De locatie - een soort achteraf vergaderzaaltje - hielp ook al weinig.

De strafrechter moest de smeuïgste zaak opleveren: een steekpartij tussen twee verdachten en een groep Chinezen. Daar waren zelfs beelden van. Op papier materiaal voor een spannende aflevering van Spangen of Flikken. Niet van De Rechtbank.

Goed voorbeeld

De twee jongens kregen een gevangenisstraf opgelegd door rechter Jan Krol, maar pas nadat die het tweetal vermanend had toegesproken. 'Een jonge vader die nog tot half vier 's nachts in de kroeg hangt, daarmee geeft u nou niet echt het goede voorbeeld, hè?'

Dat de Nederlandse rechtspraak geen flitsende pleidooien voor weifelende jury's oplevert, zoals in Amerikaanse tv-series, moge duidelijk zijn. Maar een programma waarin rechters morele standjes uitdelen alsof we weer in de tijd van Swiebertje zitten, is het onverwachte andere uiterste.

De Rechtbank EO, dinsdag 22.00 uur, Nederland 2

Tip de redactie