In een instelling in voor verstandelijk gehandicapten te Ermelo wordt een jongen, Brandon is zijn naam, al enkele jaren vastgeketend aan een muur in zijn kamer. Daar zijn nu beelden van. Schokkende beelden vindt bijna iedereen. Door Nico Dijkshoorn

Foto:  ANP

Een mens hoort niet aan een riem te zitten. Bij dieren is dat blijkbaar geen probleem. Ik heb de zin “ze behandelen hem als een dier” de laatste dagen veel voorbij horen komen. Dat zegt veel over de mens.

Hij acht zichzelf een beter wezen dan een dier. De mens ziet de mens als een levensvorm waar je geen riem omheen doet. Toch heb ik nog nooit een hypocriete koe gezien of een manipulerende parkiet.

Het is de kracht van het beeld. Je kunt iemand zes jaar lang in zijn eigen ontlasting laten slapen. In verzorgingstehuizen hangt al tientallen jaren een bijna tastbare geur van bedorven urine.

Je hebt, als je langs een verpleeghuis fietst, een vaag idee van wat zich daar allemaal achter de voordeur afspeelt. Al maak je een lijst van 698 misstanden, er komt niemand in beweging. Laat 1 jongen aan een riem zien en er wordt een spoeddebat aangevraagd.

Het is de honger naar hapklare brokken. Iets waarmee je je voorpagina kunt vullen. Een pakkend beeld. Zou er alleen een rapport zijn geschreven over Brandon, dan wisten we van niets. Nu kijken we het geketende dier recht in het gezicht en volgt de verontwaardiging.

Zo gaat het altijd. Als je duidelijk wilt maken dat je monddood bent gemaakt, dan kan je een brief schrijven aan verschillende instanties. Je kunt kranten benaderen. Vaak gebeurt er dan niets. Ga je op straat staan en naai je je lippen met ijzergaren aan elkaar, dan sta je de volgende dag in iedere krant.

Het zijn nogal verwarrende beelden. Zou Brandon een kwijlende gek zijn, met een kapsel vol ontbijtkoek of zou Brandon heel hard hebben geloeid en met zijn ogen hebben gerold, dan hadden we het beter begrepen. Hele rare jongen aan riem.

We zien onze gekken graag zo stereotiep mogelijk. Maar nu zit Brandon daar net iets te rustig op een stoeltje. Dat zijn we niet gewend. Gekken aan een riem horen, zoals Sylvester Stallone, hun arm door te knagen. Ze moeten hun verwarde hoofd tegen de celwand aan beuken.

Brandon formuleert ook net iets te welbespraakt wat er met hem aan de hand is. Hij heeft zijn naam niet mee als verstandelijk gehandicapte. Die luisteren meestal naar namen als Gijs, Simon, Teun, Ali, Eppo of Sjaan. Brandon, dat is een net te geil naampje voor een brullende wilde.

Brandon legt, met de riem aan de muur gebonden, verwarrend rustig uit wat er met aan de hand is. Het is alsof je op Tell Sell naar een demonstratie van een nieuwe fitness riem zit te kijken. “Ja, ik draag hem nu precies drie jaar en het is waar! Door de Madness Totaal Riem ben ik in drie jaar tijd zeven ons kwijt geraakt. Het werkt! Bestel hem nu en je krijgt deze handige ijzerzaag er gratis bij.”

We zitten allemaal een beetje naar onszelf te kijken. Zouden we Brandon in het filmpje schuimbekkend een tafel doormidden zien slaan, het zou die riem veel acceptabeler maken. Nu staat hij, net als onze eigen zoon, uit te leggen dat hij graag wil breakdancen. Maar ja, die riem.

Misschien het stuitendst in deze affaire is het opportunistische inhaakgedrag van de Nederlandse Politici. Zij komen alleen in beweging als het schreeuwende volksgevoel door de straten stuitert.

Vandaag staat er opeens een staatssecretaris naast Brandon in de cel, om zoveel mogelijk damage control te verrichten. Pas als je iemand met een tuigje om fotografeert en de pers zoekt, dan rollen ze over elkaar in de Tweede Kamer, vooral als het rode cameralampje brandt.

Het wordt steeds duidelijker waar Nederlanders het allerbeste in zijn. Voor vier minuten mediageniek met iemand meevoelen en daarna weer kaartjes van 80 euro per stuk reserveren voor een of andere kutmusical.