Helden op sokken

Deze week was ik in Istanbul. Pas op de plaats van bestemming ontdekte ik dat Obama de stad zou bezoeken. Dat had ik weer. Door Nico Dijkshoorn.

Wilde ik lekker de antropoloog uit lopen hangen daar, de menselijke maat der dingen nemen, de Moderne Turk langs mijn Hollandse meetlatje leggen, kwam de President van de Verenigde Staten roet in het eten gooien.

Ik ging er van uit dat een groot gedeelte van de stad op slot zou gaan. Ik hoopte eigenlijk vurig, ik zou bijna zeggen, ik bad vurig, dat alle moskeeën op slot zouden gaan. Kon ik die met een onbezwaard gemoed overslaan. Ik ben niet zo van het schoenen uitdoen.

Sarajevo

Ooit, in het oude Joegoslavië, woonde ik in Sarajevo een islamitisch dienst bij. De goede oude tijd, toen de Islam zich nog helemaal in de ouwejongens krentenbrood sfeer voltrok.

Lekker met zijn allen lachen om elkaars godsdienst. Sarajevo was toen nog de gedroomde stad, waar mensen met verschillende geloven hun gebeden door elkaar heen prevelden. Bij de ingang van de moskee moest ik mijn schoenen uitdoen. Niet helemaal mijn geloof, wist ik toen al.

Wantrouwen

Ik doe niet graag mijn schoenen uit. Iedereen die mij vraagt of ik op mijn sokken door zijn huis wil wandelen wantrouw ik. Ik heb ze wel gehad, vrienden die mij in het gangetje vroegen of ik mijn schoenen uit wilde doen.

Dat was toch een momentje. De uitdrukking 'echte mannen dansen niet' trok ik in mijn persoonlijk leven rechtstreeks door naar het wel of niet dragen van schoenen.

Zelfs in mijn eigen huis voelt het niet aanhebben van schoenen aan alsof ik een cursus gestalttherapie in een sociale woonboerderij te Staphorst volg. Laat ik het zo duidelijk mogelijk zeggen: domme lulletjes lopen op hun sokken.

Wit stuk vlees

Sokkenmannetjes zijn een kwartier aan het kloten in een halletje voordat ze binnenkomen. Meestal hebben ze vleeskleurige sokken aan. Als ze plaatsnemen op een bank kruipt de broekspijp omhoog en zie je een wit stuk vlees met haar. Ik ben van de kerk die mensen verplicht om schoenen aan te doen.

Het doet mij allemaal te veel denken aan mijn tijd op de Lerarenopleiding, waar in sommige lokalen, om god weet wat voor reden, driekwart van de aanstormende leraren, op zijn sokken de klas betrad. Waar dat toe heeft geleid zien we nu. Onze kinderen worden gedoceerd door sokkenlopers.

Gewoon open

Door Obama's bezoek hoopte ik de dans te ontspringen. Helaas bleken alle moskeeën gewoon geopend. Dat werd ook de hele dag omgeroepen. We zijn open, kom maar binnen. Dat heb ik maar gedaan.

Ik bezocht De Blauwe Moskee. Daar wisten ze wel raad met schoenen-dragers. Het liep als een geoliede machine. Speciale zakjes waren er voor de schoenen. Of we geen flitslicht wilden gebruiken. Of we niet wilden hollen en lachen tijdens een dienst. Aan lampen hangen mocht ook niet. Verder mocht alles.

Mijn indruk van het gebouw: groot. Net als bij iedere kerk voelde ik overweldigend de volgende gedachte door mijn hoofd bonken: wat zinloos, wat een risico. Al dat werk voor niets, als hun god onverhoopt niet bleek te bestaan.

Het was jammer dat ik dit nu dacht met mijn schoenen in mijn hand en met mijn sokken op een tapijt. Niet echt de houding van een groot denker.

Horloges

Ondertussen kon het de 14 miljoen Turken om mij heen geen moer schelen of ik op mijn sokken liep of niet. Als ik maar inferieure horloges sissend in mijn hand nam en mijn vingers over bladgoud liet glijden. Nog nooit zag ik zoveel Westerse decadentie tussen het bidden door.

In mijn hotelkamer, met mijn schoenen op bed, keek ik op een Turkse zender naar beelden van de G20 top. Ik verstond er niets van, wat alles alleen maar veel duidelijker maakte.

Italiaans haar

Ach die mannetjes. Ach die Berlusconi met zijn naar achteren getrokken varkenskop, gepaneerd met een parodie op Italiaans haar. Ach Sarkozy, die zijn gebrek aan lengte zo schattig weg probeerde te babbelen. De Duitse Merkel, die gekleed als streekromanschrijfster Annie Schuttersput-Veldmuis de premiers stond op te wachten.

Opeens zag ik de oplossing van welke impasse dan ook. Premiers hun schoenen uit laten doen. Als je dan nog overtuigt, met je broekspijpjes op de grond, dan kan je wat.