Fictie

AMSTERDAM - Alexander Pechtold trapte zijn campagne af met een waarschuwing aan de kiezer. Maar waarvoor moeten we nu precies op onze hoede zijn? Door Claudia Ruigendijk

Foto:  ANP

We moeten vooruit, vindt Alexander Pechtold. We staan namelijk al vijf jaar stil, zei hij afgelopen zaterdag in Utrecht.

Inderdaad, de gemiddelde campagnespeech scoort qua vaagtaal niet veel beter dan het gemiddelde verkiezingsprogramma. Toch was zijn boodschap vrij helder: ‘Populisme heeft Nederland geen goed gedaan. En ‘Nog meer populisme is slecht voor ons land’.

Gouden bergen

Nog helderder werd die op het moment dat Pechtold de kiezer waarschuwde voor andere partijen, om zo zijn eigen partij als enige oplossing naar voren te schuiven. Een bekende truc in het politieke debat.

Pechtold: 'Andere partijen beloven de kiezer tot 12 september gouden bergen, om daarna diezelfde kiezers weer teleur te moeten stellen met moeilijke maatregelen. Wij vertellen mensen liever nu al dat we niet nog langer meer geld kunnen uitgeven dan er binnenkomt.'

Leugens

Oftewel, D66 is de enige partij die de mensen voor de verkiezingen alvast vertelt dat we moeten gaan bezuinigen, terwijl andere partijen vooralsnog de schijn ophouden.

Maar als dat zo was, dan wist heel Nederland nu precies welk hokje hij straks moet inkleuren. Want wie stemt er nu op een partij die leugens verkondigt? Toch is er geen enkele partij die beweert dat we straks meer geld kunnen uitgeven dan er binnenkomt. Allemaal vinden ze dat we moeten bezuinigen. Waarop, dat is een ander verhaal.

Waarschuwing

Om te beginnen is de uitspraak van Pechtold dus niet waar. Maar in de argumentatieleer stopt de analyse niet bij het constateren van een leugen. Die leugen is in dit geval ook een drogreden, en wel die van de stroman, de drogreden van ‘iemand een fictief standpunt in de schoenen schuiven’.

En hoe. Pechtold schoof niet alleen een fictief standpunt in de schoenen van ‘andere partijen’, hij creëerde hier zelfs een groepje fictieve tegenstanders van zijn eigen standpunt. Hij liet immers in het midden welke partijen ons die gouden bergen dan beloven. De hoogst haalbare stroman volgens het boekje.

Nee, beste kiezer, zelfs de degelijkste politicus kijkt anno 2012 niet op een drogredentje meer of minder. Dus bij dezen: u bent gewaarschuwd.