Over kernenergie is alles al gezegd. Althans, zo leek het. Rob Wijnberg (NRC) schoof afgelopen donderdag alle bestaande argumenten terzijde. En kwam met iets nieuws. Door Jean Wagemans.

Foto:  ANP

In veel discussies gaat het erom wie gelijk heeft. Om de harde feiten. Bij sommige discussies is dat echter niet van belang.

Daar doen uitsluitend halve zachten aan mee? Nee, het onderwerp leent zich er gewoon niet voor.

Als mensen discussiëren over wat er moet gebeuren, over een plan, dan gebruiken ze vaak ‘pragmatische’ argumenten. Dat zijn argumenten waarin de positieve of negatieve effecten van dat plan worden genoemd.

De gedachte erachter is vrij eenvoudig. Als de effecten positief gewaardeerd worden, dan is het een goed plan. En anders niet.

Maar wat nu als een plan behalve positieve ook negatieve effecten heeft? En als er ook nog andere plannen zijn? Dan zit er niets anders op dan alles zorgvuldig tegen elkaar af te wegen. De discussie over kernenergie is daar een goed voorbeeld van.

Pingpongen

Voorstanders vinden kernenergie veilig, duurzaam en goedkoop. Tegenstanders vinden deze vorm van energievoorziening vervuilend, gevaarlijk en duur. Dat hoeft niemand te verbazen. Het gaat niet om de feiten, maar om de waardering van de feiten.

Maar sommige mensen weigeren zich daarbij neer te leggen. Zo schrijft Wijnberg dat de discussie over kernenergie in een impasse is geraakt: “Allemaal even waar. Dit pingpongspelletje kunnen we tot in lengte van jaren blijven spelen. Want de feiten zijn moeiteloos beide kanten op te redeneren”.

Ontlasting

Wijnberg gooit het over een andere boeg. De discussie moet niet langer over de veiligheid, duurzaamheid en kosten van kernenergie gaan, maar over het soort maatschappij dat we willen. Als voorbeeld noemt hij Venezuela. Enige tijd geleden was dat land nog een democratie met het hoogste inkomen per hoofd van de bevolking van Latijns-Amerika.

Totdat er olie werd ontdekt. Vanaf dat moment dreigt er een burgeroorlog en is het inkomen met een derde gezakt. Het is volgens Wijnberg niet voor niets dat een voormalig minister van Venezuela de olie karakteriseerde als “de ontlasting van de duivel”.

En nu zonder feiten

Kernenergie, zo vervolgt Wijnberg zijn betoog, lijkt op olie. Het zijn beide ‘gecentraliseerde’ vormen van energievoorziening, staatsafhankelijk en ondemocratisch. Dus als we voor kernenergie kiezen, dan krijgen we hier Venezolaanse toestanden. Ons mooie landje, helemaal onder de duivelpoep!

Daarentegen zijn zonnepanelen, windmolens en biomassa ‘gedecentraliseerde’ vormen van energievoorziening. Als we hiervoor kiezen, zo stelt Wijnberg, dan worden de burgers bevrijd van de “logge overheden en het grote geld” en kunnen we het land eindelijk “teruggeven aan Henk en Ingrid”. Ieder zijn eigen energie.

Maar misschien acht u de kans dat kernenergie tot een burgeroorlog leidt wel verwaarloosbaar klein. Of vindt u dat elektriciteitskabels beter niet door particulieren kunnen worden beheerd. Dat is heel goed mogelijk. Want in dit soort discussies zijn de feiten nu eenmaal moeiteloos de andere kant op te buigen.