Handsfree over de snelweg

We kletsen heel wat af als we op de weg zitten, maar eigenlijk zijn mensen helemaal niet ontworpen om tegelijk te praten en te sturen. Auto’s kunnen dat veel beter. Door Onze Taal

© Chris Heijmans

Een paar jaar geleden was multitasken een buzzwoord. De term is afkomstig uit de computerwereld, en de betekenis is 'twee of meer dingen tegelijk doen'. Vrouwen zijn er beter in dan mannen, zei men.

Iedereen weet sindsdien wat multitasken is, maar de aanvankelijke waardering ervoor is afgenomen. Het blijkt namelijk dat gemultitaskte taken van elkaar te lijden hebben. Onze hersenen kunnen al die bezigheden tegelijk niet aan, en onze prestaties worden minder.

Sanctioneren

Een van die bezigheden die onze hersenen liever niet met andere taken combineren, is taal. Dat kan een probleem zijn, want taal gebruik je de hele dag.

In de auto bijvoorbeeld. Als je belt terwijl je autorijdt, ga je minder goed op het verkeer letten. Telefoneren en een auto besturen gaan niet samen. En sms'en is natuurlijk helemaal uit den boze.

De overheid weet dat, en daarom mag je enkel handsfree telefoneren. Maar sommigen gaat dat nog niet ver genoeg: zij willen bellen in de auto helemaal verbieden. Volgens de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid scheelt dat zeshonderd ongelukken per jaar.

Ademhalen

Dat je van telefoneren minder goed gaat autorijden, daar zal niemand van opkijken. Maar het omgekeerde is ook waar. Wie autorijdt, gaat minder goed praten en luisteren. Zelfs aanmerkelijk minder, zo blijkt uit recent onderzoek.

Die resultaten zijn best wel een beetje verrassend, want is taal niet iets wat je vanzelf doet, net als ademhalen? Nee dus. Voor taal moet je moeite doen – wat ook duidelijk blijkt als je probeert te praten met iemand die tv kijkt. Het beeldscherm eist alle aandacht op – en heus niet alleen wanneer er gesproken wordt – en laat weinig ruimte voor iets anders.

KITT

Kortom, multitasken is niets voor automobilisten. We kunnen het beter overlaten aan apparaten die ervoor gemaakt zijn, en in het verkeer gebeurt dat ook steeds vaker. De boordcomputer neemt allerlei taken van de chauffeur over, en vertelt ook nog eens zonder haperen wat hij van hem wil: 'De tank is bijna leeg', of 'Bij Hoevelaken linksaf'.

Nog even en dan rijdt iedereen rond in een soort KITT, de auto met eigen persoonlijkheid uit de tv-serie 'Knight Rider', die geen bestuurder meer nodig heeft. Dan kunnen we al onze aandacht richten op telefoon of beeldscherm – en worden we alleen nog gestoord voor belangrijke mededelingen, zoals 'Bestemming bereikt'. Of 'Excuses voor het ongemak, maar het gaspedaal blijft een beetje hangen.'

Reageren? Ga naar www.onzetaal.nl.