Iets met apen en ringen blabla

Dankzij Natasja Froger en wat andere bekende Nederlanders hebben we er het afgelopen jaar een nieuwe uitdrukking bij gekregen. ‘Ik zeg doen!’ Door Onze Taal.

Spreekwoorden en gezegden hebben zeker nog niet hun langste tijd gehad, zoals je weleens hoort. Natuurlijk, er gaat er weleens één verloren. (Onlangs bijvoorbeeld nog iemand horen zeggen ‘Gerimpeld vel vrijt niet wel’?)

Maar er komt er ook zo nu en dan weer één bij. Zoals die van Natasja Froger. En als het ons uitkomt, dan verhaspelen we de uitdrukkingen gewoon.

We vermengen uitdrukkingen bijvoorbeeld met andere gezegden die we kennen. Neem nu schaatsster Marianne Timmer.

Die schijnt ooit gezegd te hebben: ‘Geen haar op mijn hoofd dat daarvan gedroomd had.’ Of prinses Laurentien, die op het huwelijksaanzoek van prins Constantijn naar eigen zeggen ‘met volle mond’ ja had gezegd.

En dan is er nog het Draadstaal-echtpaar Fred en Ria, van wie de mannelijke helft voortdurend dingen zegt als ‘Ik zie door de bodem het bos niet meer’ of ‘Dan wordt je verbazing geschetst.’

Grappige foutjes

Het zijn foutjes, al dan niet opzettelijk gemaakt. Maar het zouden niet de eerste gezegden zijn die op die manier veranderden.

Toen genoeg mensen de uitdrukking ‘Dat sluit als een bus’ verwarden met ‘Dat klopt’ ontstond de nieuwe uitdrukking ‘Dat klopt als een bus.’

Blabla

En dan passen we uitdrukkingen ook aan aan de huidige mode. Die mode is voor taal eigenlijk alweer een tijdje hetzelfde: kort, korter, kortst.

Wie ellenlange uitdrukkingen gebruikt als ‘Al draagt een aap een gouden ring, het is en blijft een lelijk ding’ lijkt niet helemaal meer van deze tijd.

Zoals je een rok kunt innemen, kun je ook een uitdrukking makkelijk inkorten. Stop bijvoorbeeld gewoon halverwege het gezegde, en maak het af met puntjes of woordjes als enzovoort en blabla. Dat betekent dan zoiets als ‘je weet zelf ook wel hoe het verder gaat’.

Bijvoorbeeld: ‘Als de berg niet naar Mohammed komt, enzovoort’, ‘Als het kalf verdronken is blabla’ en ‘Al draagt een aap een gouden ring……….’

Klok en klepel

Verder kun je voorzichtig de minst belangrijke woorden uit de uitdrukking schaven. Weg met woordjes als om, een, te en maken.

‘Lang verhaal kort’ is duidelijk genoeg (en dat hoor je dan ook heel vaak). En hetzelfde geldt voor ‘puntje bij paaltje’. Om dat te begrijpen heb je de woorden als en komt niet nodig.

Of je gaat wat grover te werk, door alleen de twee belangrijkste woorden uit de uitdrukking te nemen (bijvoorbeeld schapen en dam). Je kunt er dan eventueel een nieuwe zin van maken: ‘Het is een kwestie van schapen en dammen’, ‘Het was iets met potten en ketels’ en ‘Ik weet het van die beren en huiden.’

Hoge bomen

Maar het kan nóg korter, door te volstaan met een kreet: ‘Ah ja, hoge bomen’ en ‘Tja, holle vaten hè.’

Dus, bij spoedige haast, of bij aarzeling van het slag klok-klepel: hussel gewoon wat gezegden over één kam en maak een lang gezegde kort. Klinkt heel eigentijds.

Aanvullingen en andere reacties zijn welkom op onzetaal.nl

Tip de redactie