DEN HAAG - Politici, leden van het corps diplomatique en andere hoogwaardigheidsbekleders hebben woensdag hun rouwbeklag gedaan in Paleis Noordeinde, waar het stoffelijk overschot van prins Claus is opgebaard. Niemand heeft de uitnodiging daartoe afgeslagen, zo liet de Rijksvoorlichtingsdienst weten.

Foto:  ANP

E. Toxopeus, de oudste nog levende minister van Staat, opende in de chapelle ardante het officiële defilé langs de baar. Alvorens ze afscheid namen tekenden de genodigden het condoleanceregister. Vervolgens hielden ze even stil bij de kist, waarover de Nederlandse driekleur hangt, en maakten ze een korte buiging. In de rouwkamer staat de persoonlijke standaard van prins Claus met daarop de oranje hoorn van het Huis Oranje en het kasteel uit het wapen van de familie Von Amsberg. Zijn onderscheidingen liggen op drie fluwelen kussens voor de baar.

Na Toxopeus volgden de ministers van Staat F. Korthals Altes, H. van Mierlo en de oud-premiers P. de Jong, A. van Agt en W. Kok. Ook de president van het Internationaal Gerechtshof, de Fransman G. Guillaume, behoorde tot de eerste groep die afscheid nam. Leden van het corps diplomatique, onder wie de ambassadeurs van Rusland, Italië, Uruguay en Kroatië, de voorzitters van de Eerste en Tweede Kamer der Staten-Generaal, de ministers en staatssecretarissen volgden.

Fakkelwacht

De laatste groep die langs de baar liep, waren de leden van de Eerste en Tweede Kamer. Bij de ingang van het paleis staan dinsdagavond leden van het Korps Mariniers met fakkels aan weerszijde van de ingang naar de rouwkamer. De fakkelwacht wordt elke avond gehouden door een ander deel van de krijgsmacht. In de Ridderzaal was de prins-gemaal voorafgaand aan het defilé herdacht tijdens een speciale zitting van de Staten-Generaal.

Voorzitter Braks van de Eerste Kamer, zijn collega Weisglas van de Tweede Kamer en premier Balkenende hielden daar een toespraak. Braks stelde dat Claus de weg heeft geopend voor de modernisering van de monarchie. Weisglas roemde Claus' betrokkenheid met de achtergestelden in de wereld. Premier Balkenende noemde Claus een bindende kracht in de Nederlandse samenleving. "Iedereen hield van prins Claus (...)", zei de premier.

Citoyen

Aansluitend kwam de Raad van State bijeen in een bijzondere zitting van de volle raad voor een herdenking in zijn raadzaal op het Binnenhof. Vice-president Tjeenk Willink hield voor de 26 leden en oud-vice-president Scholten een toespraak waarin hij Claus prees om zijn inzet en de prins citeerde. "Ik ben citoyen geweest. Het is me nooit gelukt Koninklijke Hoogheid te worden."

De komende dagen zijn er nog meer herdenkingen voor prins Claus. Zo staan de groepen van Scouting zaterdag stil bij zijn overlijden en herdenkt het Koninklijk Concertgebouw in Amsterdam donderdag zijn beschermheer.

De politieke partijen hebben woensdagmorgen een gezamenlijke rouwadvertentie voor de prins in de kranten geplaatst. Dat deden ook Provinciale en Gedeputeerde Staten van de provincies. Onder de rouwadvertenties staan er ook veel van ontwikkelingsorganisaties.

De stroom van condoleances van officiële instanties en particulieren zwelt nog steeds aan. Voorzitter Pat Cox van het Europees Parlement condoleerde de koningin en de Nederlanders tijdens de opening van het europarlement in Brussel. TPG Post leverde drie tot vier postzakken met vermoedelijk vooral brieven van particulieren af bij het hof.

Vlaginstructies

Postbus 51 had woensdag al een kleine 5000 mensen aan de lijn gehad op het gratis informatienummer (0800-3001813). Bellers stelden vooral vragen over vlaginstructies, de bezorging van bloemen, post en het persoonlijk afscheid nemen. Dat laatste kan de bevolking donderdag tot en met zondag vanaf een uur of negen 's ochtends tot elf uur 's avonds doen in paleis Noordeinde in Den Haag. Maandag is de rouwkamer aan de koninklijke familie.

Dinsdag vertrekt de rouwstoet naar Delft, alwaar de prins wordt bijgezet in de Koninklijke Grafkelder in de Nieuwe Kerk. Of prins Bernhard daarbij is, blijft tot op het laatste moment onzeker. De -jarige prins heeft regelmatig verklaard dat hij gruwt van begrafenissen en ze zo mogelijk vermijdt. Zijn 93-jarige echtgenote, prinses Juliana gaat zeker niet. Haar gezondheidstoestand laat dat niet toe.

Politie

Die dag zullen ongeveer 2700 politiemensen op de been zijn om de uitvaart van prins Claus in goede banen te leiden. Alle korpsen in het land leveren personeel, aldus een woordvoerder van politie Haaglanden, waar zowel Den Haag als Delft onder vallen.

Ziekenhuizen in Delft en Den Haag bereiden zich al voor op de mensenmassa die dinsdag wordt verwacht. Ook houden ze rekening met militairen die mogelijk onwel worden door het lange staan in de erewacht.

Weer

Ze hoeven in elk geval niet te vrezen voor te veel zon. Het KNMI verwacht een vrijwel volledig bewolkte dag met een zuidwestenwind kracht vier en een kans op een bui van 40 tot 50 procent.