'Werkgevers hebben vaak niet door dat ze zwangere vrouwen discrimineren'

Het College voor de Rechten van de Mens (CRM) maakt zich zorgen over de positie van zwangere vrouwen op de arbeidsmarkt. Het aantal gevallen van zwangerschapsdiscriminatie neemt maar niet af in Nederland. 

"Er moet meer voorlichting komen", vindt CRM-woordvoerder Marysha Molthoff. Om meer bewustwording te creëren, komt het CRM maandag met een meldpunt voor zwangere vrouwen die zich door hun werkgever gediscrimineerd voelen. Het is nodig ook, vinden ze bij de toezichthouder.

Afgelopen jaar constateerde het CRM dat 43 procent van de zwangere vrouwen in Nederland mogelijk last heeft van zwangerschapsdiscriminatie. Dit zou gelijkstaan aan tienduizenden vrouwen.

Discriminatie

Dit aandeel bleek bovendien nagenoeg gelijk aan een vorige meting in 2012, toen 45 procent van de vrouwen zich gediscrimineerd voelde. Het CRM verkreeg deze resultaten uit een enquête onder duizend vrouwen.

Zwangerschapsdiscriminatie bij bedrijven is er in vele soorten en maten. Zo kan de werkgever een zwangere of net bevallen vrouw ontslaan, of haar contract niet verlengen. Ook kan een bedrijf gaan morrelen aan de voorwaarden van een arbeidscontract, of een vrouw tijdelijk op straat zetten.

Volgens het college lopen zwangere vrouwen daarnaast vaker een beloning of opslag mis. Dit mag niet, benadrukt Molthoff. "Vrouwen hebben dat echter vaak niet door."

Bewijslast

Maar meestal is zwangerschapsdiscriminatie moeilijk te bewijzen, weet Molthoff. "Je moet feiten kunnen aandragen voor een vermoeden van zwangerschapsdiscriminatie", zegt de woordvoerder.

"Soms staat zoiets letterlijk in een brief genoemd, maar het gebeurt ook dat een vrouw een heel positief voortgangsgesprek heeft maar uiteindelijk toch geen contractverlenging krijgt." Een werkgever kan volgens Molthoff dan bijvoorbeeld op achterblijvende competenties wijzen.

Werkgevers

Daarnaast hebben werkgevers volgens Molthoff geregeld niet door dat zwangerschap geen legitieme reden is om werknemers te ontslaan. Ook stelt ze dat zij vaak niet weten dat het UWV bijspringt bij het doorbetalen van zwangere vrouwen.

Toch maken werkgevers wel degelijk extra kosten, benadrukt Molthoff. "Denk hierbij aan organisatorische kosten. Zo moeten ze moeite steken in het regelen van vervanging."

Vaderschapsverlof

Een gelijke periode betaalde verlofdagen voor jonge vaders kan volgens Molthoff een goed plan zijn voor het terugdringen van seksediscriminatie op de arbeidsmarkt. Op dit moment kunnen vaders in Nederland twee dagen kraamverlof opnemen en drie dagen onbetaald verlof.

Ter vergelijking: in Zweden kunnen mannen tot 480 dagen grotendeels betaald vaderschapsverlof opnemen. De Europese Commissie pleit nu voor minimaal tien dagen betaald verlof voor vaders.

Toch zou daarmee het probleem de wereld nog niet uit zijn, denkt Molthoff. Volgens de CRM-woordvoerder dreigt dan dat werkgevers ook jonge vaders met kinderen sneller ontslaan.

Voorlichting

Om het probleem effectief tegen te gaan, pleit ze voor meer voorlichting over zwangerschapsdiscriminatie. "Een gynaecoloog zou een patiënt bijvoorbeeld kunnen wijzen op haar arbeidsrechten. Daarnaast zou de overheid meer in gesprek moeten gaan met werkgevers."

Vrouwen die te maken hebben met zwangerschapsdiscriminatie kunnen dit aanvechten bij het CRM. De toezichthouder behandelde afgelopen jaar twintig zaken. Ook donderdag stonden vier bedrijven terecht; een detacheerder, een zorginstelling, een hogeschool en een modezaak. Over vier weken volgt de uitspraak.

Volgens Molthoff neemt 80 procent van de werkgevers maatregelen na een terechtwijzing. Indien dit geen solaas biedt, is een gang naar de rechtbank volgens de CRM-woordvoerder verstandig.

Meldpunt

Bij het meldpunt dat het CRM maandag opent, kunnen vrouwen die met zwangerschapsdiscriminatie te maken hebben hun verhaal kwijt. Hoogleraar arbeidsmarkt Joop Schippers zet vraagtekens bij het nut van zo'n meldpunt. "In feite is het college zelf al het meldpunt", zegt Schippers. "Als je een klacht hebt, kun je al bij hen terecht. Ze proberen het probleem al jaren op te lossen, maar het wil maar niet lukken."

Het onderliggende probleem is volgens Schippers "dat er in essentie veel conservatisme in de samenleving is". De hoogleraar stelt dat het principe van gelijke rechten voor mannen en vrouwen nog lang niet bij iedereen is doorgedrongen in Nederland.

Meer topvrouwen

Om deze kwestie aan te pakken, pleit hij voor meer vrouwen in leidinggevende functies. "Bij bedrijven waarin vrouwen aan de top staan, verwacht ik dat dit probleem minder vaak voorkomt dan bij door mannen geleide ondernemingen."

Schippers is tevens voorstander van meer betaalde verlofdagen voor jonge vaders. Het argument dat zoiets voor bedrijven extra risico's met zich meerengt, veegt Schippers van tafel.

"Het is een kwestie van beschaving. We investeren massaal in de opleiding van vrouwen, maar we gaan slecht met ze om wanneer ze kinderen krijgen. Dat is archaïsch."

Discriminatie

Discriminatie
College voor de Rechten van de Mens: 'Werkgevers hebben vaak niet door dat ze zwangere vrouwen discrimineren.'

Burn-out

Burn-out
Hoogleraar arbeidspsychologie: 'De burn-out hoort er een beetje bij.'

Do's en don'ts bij solliciteren

Do's en don'ts bij solliciteren
Auteur Hanneke van Stigt Thans over wat wel en niet handig is om te doen tijdens het solliciteren.
Tip de redactie