Europese leiders vol lof over Helmut Kohl tijdens herdenking

Verschillende Europese leiders spraken zaterdag vol lof over oud-politicus Helmut Kohl. Onder anderen de Duitse bondskanselier Angela Merkel, EU-president Donald Tusk en voormalig president van de Verenigde Staten Bill Clinton waren aanwezig bij de ceremonie in Straatsburg.

De kist met het lichaam van Kohl stond daarbij midden in de zaal, met de Europese vlag er over gedrapeerd. Kohl overleed op 16 juni op 87-jarige leeftijd.

Ook de Franse president Emmanuel Macron en de Russische premier Dmitri Medvedev spraken het gezelschap in de vergaderzaal van het Europese Parlement toe. Merkel was de laatste spreker. "Beste bondskanselier, dat ik hier sta, daarin heeft u een beslissend aandeel geleverd. Dank voor de kansen die u mij gegeven heeft", zei ze onder meer. Helmut Kohl ging volgens Merkel "op de mensen af, hij was in hen geïnteresseerd''.

Medvedev herinnerde aan de nauwe betrekkingen van Kohl met zijn land. Voor de voormalige bondskanselier was Rusland onderdeel van een verenigd Europa, zei Medvedev. "Voor hem was dat een deel van een gemeenschappelijk huis zonder prikkeldraad", aldus de Rus. "Het was een droom van vrede en veiligheid voor iedereen." Kohl was een "persoon van de toekomst. Hij is ook de architect van de hedendaagse wereld", aldus Medvedev.

Grenzen

Tusk noemde de visie van Kohl verder gaan dan de grenzen van Duitsland of de Duitse belangen. Kohl had bovendien "grote verdiensten bij het verzoeningswerk met Polen", benadrukte hij.

De Duitser "begreep dat de eerste scheuren in de Berlijnse Muur van de scheepswerfarbeiders van Gdansk kwamen", zei de zelf uit Gdansk afkomstige Tusk. Hij doelde daarmee op de verdiensten van de Poolse vakbond Solidariteit voor de democratische beweging van Midden- en Oost-Europa.

Kohl vond in de jaren tachtig ook in Oost-Europa belangrijke bondgenoten voor zijn beleid, zoals Lech Walesa, Vaclav Havel en de Poolse paus Johannes Paul II. Uit Warschau kwamen "de eerste woorden van steun voor de eenwording van Duitsland", stelde Tusk. Zo werd de basis gelegd voor het Europa van vandaag, zei hij.

'Trouwe vriend'

Voorzitter Jean-Claude Juncker van de Europese Commissie nam in zeer persoonlijke bewoordingen afscheid van de voormalige bondskanselier. Kohl had hem als een "trouwe vriend" lang begeleid, zei Juncker. "Met Helmut Kohl verlaat ons een naoorlogse gigant."

Juncker herinnerde aan rol van Kohl als kanselier van de Duitse hereniging en de integratie van Europa. "Helmut Kohl was een Duitse patriot, maar ook een Europese patriot", zei de Luxemburger. Tussen die twee identiteiten was er geen tegenstrijdigheid. In "geduldige individuele gesprekken" had hij de scepsis in sommige Europese landen tegen de Duitse eenwording weggenomen. "Hij heeft de kans van het moment goed ingeschat en benut."

Zonder Kohl was er ook geen euro geweest, stelde Juncker. "Voor hem stond de euro altijd voor Europese vredespolitiek met andere middelen."

Helikopter

Het lichaam van Kohl werd na afloop overgevlogen per helikopter naar Ludwigshafen. Daarna werd de kist naar Speyer gebracht. Begeleid door diverse politieboten legde het schip 'Mainz' zaterdag in de namiddag aan de oever van de Rijn in de buurt van de Dom van Speyer aan.

Kort daarvoor waren drie helikopters van de federale politie in V-formatie over de pier gevlogen. Een acht leden tellend erebataljon van de strijdkrachten droegen de kist van boord. Een begrafeniswagen bracht deze vervolgens naar de Dom, waar Kohl voor een mis werd opgebaard. Er stond veel publiek langs de weg toen het konvooi passeerde.

Kracht en zwakte

De bisschop van Speyer, Karl-Heinz Wiesemann nam in de kathedraal van Speyer afscheid ''van een echtgenoot en vader, van een mens met alles wat mens zijn in kracht en in zwakte inhoudt''. Kohl lag al jaren overhoop met zijn kinderen na zijn tweede huwelijk in 2008.

Het afscheid van de man die hielp Duitsland en Europa te verenigen, werd zaterdag overschaduwd door die bittere verdeeldheid. Duitse media meldden dat de twee zoons van Kohl, Walter en Peter, net als zijn schoondochters en kleinkinderen niet bij de uitvaartmis in Speyer waren.

De zoons zijn kinderen uit Kohls huwelijk met Hannelore Kohl-Renner (1933-2001). In de toespraak in Straatsburg herinnerde Merkel aan haar als ''de vrouw die in de goede en slechte tijden steeds aan Kohls zijde stond''. Maar ze prees ook de weduwe, Maike Kohl-Richter, Kohls 35 jaar jongere tweede vrouw.

Na de mis en de militaire ereceremonie werd Kohl in de loop van de avond in familiekring begraven op de begraafplaats van de kathedraal van Speyer.

Lees meer over:
Tip de redactie