Nederlandse oorlogswrakken lijken van bodem Javazee verdwenen

Meerdere Nederlandse marineschepen die tijdens een zeeslag in 1942 zijn vergaan in de Javazee bij Indonesië lijken van de zeebodem te zijn verdwenen.

Het gaat om de wrakken van de kruisers Hr. Ms. De Ruyter en Hr. Ms. Java en een deel van de torpedobootjager Hr. Ms. Kortenaer, schrijft minister Jeanine Hennis van Defensie dinsdag aan de Tweede Kamer.

Volgens de minister zijn er sporen aangetroffen op de zeebodem en toonden sonaropnamen de afdruk van de schepen. De ontdekking kwam aan het licht tijdens een duikexpeditie die werd uitgevoerd in de voorbereiding op de 75ste herdenking van de zeeslag.

Geallieerd eskader

De marineschepen vergingen op 27 februari 1942, tijdens de slag op de Javazee in de Tweede Wereldoorlog. De schepen maakten deel uit van een geallieerd eskader, met schepen uit Nederland, Groot-Brittannië, de Verenigde Staten en Australië. 

De schepen moesten voorkomen dat de Japanse strijdkrachten het Indonesische eiland Java zouden innemen. Die dag ging ook de Britse torpedojager HMS Jupiter ten onder.

Nabestaanden bedroefd over verdwenen oorlogsgraven Javazee

Karel Doorman

Bij de slag kwamen ruim 2.200 mensen om het leven, waarvan zeker negenhonderd aan Nederlandse zijde. Onder meer de bekende Nederlandse schout-bij-nacht Karel Doorman kwam om het leven. De schepen zijn het graf van honderden opvarenden.

De Amerikaanse, Australische, Britse en Indonesische autoriteiten zijn op de hoogte gebracht van de verdwijning. Nader onderzoek moet uitwijzen wat er met de schepen, die in 2002 door amateurduikers werden teruggevonden, is gebeurd. 

Het is aannemelijk dat de schepen op professionele wijze zijn geborgen. Wie daar verantwoordelijk voor is en waar de wrakken zich op dit moment bevinden, is nog onduidelijk.

Onschendbaarheid

Minister Hennis schrijft dat het van groot belang is voor de overlevenden en nabestaanden dat wordt achterhaald wat er met de schepen is gebeurd. Ook benadrukt ze de historische waarde van de schepen voor Nederland.

Gezonken oorlogsschepen genieten volgens Nederland onschendbaarheid. Het bergen van de scheepswrakken zonder toestemming van Nederland zou daarmee illegaal zijn.

Het is niet de eerste keer dat het wrak van een Nederlands oorlogsschip is verstoord. In 2004 zijn eerder vier wrakken opgedoken en in 2015 doken er op een Australische veiling onderdelen op van een Nederlandse onderzeeboot.

Wie er verantwoordelijk zijn voor deze schendingen, weet het ministerie van Defensie niet.

Reacties

De Oorlogsgravenstichting die betrokken is geweest bij het informeren van de nabestaanden van de slachtoffers die destijds op deze plekken vielen, reageert onthutst op de mogelijke ruiming. "Voor nabestaanden moet dit enorm indrukwekkend zijn. Zij zijn allemaal per brief geïnformeerd. Nader onderzoek wordt nu opgestart", aldus Vleugels.

Ook Commandant Zeestrijdkrachten Rob Verkerk ‏reageert geschokt. Op Twitter zegt hij: "Verlies oorlogsgraven Javazee raakt mij diep. Hoop dat onderzoek uitwijst wat met de schepen is gebeurd."

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 06.00 uur weten wat het nieuws wordt?
Tip de redactie