Achtergrond: Thaise koning Bhumibol was voor zijn volk bijna heilig

De koning van Thailand, Bhumibol Adulyadej is 13 oktober overleden. De koning was voor zijn volk bijna heilig.

Een week voor zijn overleden werd bekend dat de toestand van de koning instabiel was. Hij kampte met een longonsteking en nierproblemen. De Thaise beurzen kelderden.

Bhumibol Adulyadej werd in Cambridge, in de Amerikaanse staat Massachusetts, geboren omdat zijn vader daar destijds studeerde. Zelf studeerde Bhumibol in Zwitserland en keerde hij later terug naar Thailand. 

Bhumibol was de langst regerende vorst ter wereld. Op 9 juni 1946 werd hij op 18-jarige leeftijd koning, nadat zijn broer Ananda Mahidol dood werd gevonden.

De koning was sinds 1950 getrouwd met Sirikit Rajini, de dochter van een ambassadeur. Ook de koningin wordt door de bevolking op handen gedragen.

Video: Inwoners Thailand bidden voor koning Bhumibol

Hinder

In zijn beginjaren ondervindt de koning veel hinder van enkele machtige militaire leiders, maar dankzij de steun van andere leden van de koninklijke familie en enkele generalen lukte het hem om de monarchie een nieuw imago te geven. Dat deed hij door provincies te bezoeken en grootse projecten te lanceren ter bevordering van de agricultuur in het land.

Bhumibol heeft als monarch beperkte bevoegdheden, maar wordt door zijn volk als semi-heilige gezien. Zijn publieke uitingen worden vaak ontleed voor mogelijke verborgen adviezen.

Politiek

Ook heeft de koning herhaaldelijk een rol gespeeld in politieke kwesties. Zo greep hij in toen een manifestatie voor de democratie in Bangkok in 1973 werd beschoten door soldaten: de demonstranten mochten het koninklijk paleis als vluchthaven gebruiken. Dit zorgde voor de val van de regering van de toenmalige premier generaal Thanom Kittachorn.

In 1981 bood de koning weerstand tegen een groep legerofficieren die een coup had uitgevoerd. Groepen die loyaal waren aan de koning kregen vervolgens de macht terug. 

Tijdens de politieke crisis ten tijde van premier Thaksin Shinawatra in 2006 werd de koning herhaaldelijk om zijn mening gevraagd, maar hij hield zich afzijdig omdat hij een reactie ongepast vond. Toch was zijn invloed van belang toen de verkiezingswinst van Shinawatra door rechters werd teruggedraaid. Zijn precieze rol hierin is altijd onduidelijk gebleven.

Zoals de meerderheid van de bevolking was Bhumibol boeddhistisch. Hij trad echter op als beschermheer van alle religies. De vorst zette daarnaast vele koninklijke projecten op, onder meer om de opiumteelt uit het land te verdrijven. Veel boeren schakelden over op thee- en koffieplantages, waardoor de opiumteelt zo goed als verdween.

Kritiek

Er is ook kritiek op de koning, bijvoorbeeld vanwege zijn steun voor militaire acties en zijn zwijgen over schendingen van mensenrechten in Thailand.

In 2006 kreeg de koning de eerste Human Development Lifetime Achievement Award van toenmalig secretaris-generaal Kofi Annan.

De Thaise vorst was een groot jazzliefhebber en bracht ooit een cd uit met eigen jazzcomposities. Hij speelde zelfs saxofoon op Broadway met onder anderen Duke Ellington, Louis Armstrong en Benny Goodman.

Kroonprins

De Thaise koninklijke familie heeft geen vaste lijn voor de troonopvolging: de koning moet beslissen wie hij als opvolger aanstelt. De premier van Thailand maakte op 13 oktober bekend dat kroonprins Maha Vajiralongkorn de nieuwe koning wordt. 

Uit door Wikileaks gelekte informatie van ambassades bleek in december 2010 dat er twijfels bestonden over de geschiktheid van de kroonprins om de plek op de troon over te nemen. Maha Vajiralongkorn staat bekend als een womanizer en ook zijn banden met een voortvluchtige Thaise oud-premier worden niet op prijs gesteld, schreef The Guardian destijds.

Autoriteiten vrezen dat de kroonprins voor verdeling onder het volk en daaropvolgende politieke onrust kan zorgen. Drie adviseurs van een machtige kroonraad, door de koning aangesteld, hebben destijds een alternatief gepresenteerd.

De militaire junta in het land heeft al uitgesproken de kroonprins te steunen als hij troonopvolger wordt. Tot dusver is niet bekend of de koning over zijn opvolging heeft gesproken.

Lees meer over:

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 06.00 uur weten wat het nieuws wordt?
Tip de redactie