Turkse premier zegt roep om doodstraf niet zomaar te kunnen negeren

De Turkse premier Binali Yildirim heeft maandag gezegd dat er geen overhaaste beslissingen genomen moeten worden over de invoering van de doodstraf in Turkije, maar dat hij tegelijkertijd niet de roep van de bevolking kan negeren.

Volgens Yildirim hebben Turken op meerdere bijeenkomsten laten weten dat zij de doodstraf willen voor de aanstichters van de mislukte coup vrijdag.

President Reçep Tayyip Erdogan liet al in dezelfde bewoordingen weten de herinvoering van de doodstraf te overwegen omdat in een democratie de meerderheid van de bevolking bepaalt wat er gebeurt.

Volgens Yildirim is er een verandering van de grondwet nodig om de doodstraf weer in te voeren. Turkije schafte de doodstraf in 2004 af om toe te kunnen treden tot de Europese Unie. 

Video: Coupplegers worden weggevoerd door politie

Europese Unie

Vanuit de Europese Unie wordt fel gereageerd op heroverweging van de doodstraf. Bondskanselier Angela Merkel zei maandag dat gesprekken over de toetreding van Turkije tot de EU onmiddelijk worden gestaakt als het zover komt. ''De EU is een gemeenschap van waarden waarin is afgesproken dat de doodstraf niet tot die waarden behoort'', zei de woordvoerder van de Duitse regering Steffen Seibert.

Voorafgaand aan de vergadering van de ministers van Buitenlandse Zaken uit de EU en de Amerikaanse minister John Kerry zei de Belgische minister Didier Reynders dat sancties tegen de coupplegers begrijpelijk zijn. Maar herinvoering van de doodstraf in Turkije is voor de EU ''onaanvaardbaar". ''Wij moeten duidelijk uitleggen dat hij niet te ver kan gaan", betoogde hij maandag.

EU-buitenlandchef Frederica Mogherini en Kerry waarschuwen de Turkse regering ''de mensenrechten te respecteren.”

Gülen

Yildirim ging ook in op de uitlevering van Fethullah Gülen en zei te verwachten dat de Verenigde Staten zullen meewerken. Gülen, die al sinds 1999 in de Amerikaanse staat Pennsylvania woont, zit volgens Erdogan achter de mislukte staatsgreep.

"We zullen erg teleurgesteld zijn als onze vrienden ons vragen om bewijs te leveren terwijl er een poging is ondernomen om een democratisch gekozen regering omver te werpen onder de leiding van deze man", aldus Yildirim.

"Op dit moment kan zelfs onze vriendschap in twijfel worden getrokken."

Officieel verzoek

De VS zegt niets te ondernemen om een legale procedure tegen te houden, aldus Kerry. Maar in een officieel verzoek moeten de Turken wel ''bewijzen sturen, geen beschuldigingen" over de vermeende betrokkenheid van Gülen.

Mochten die bewijzen ''standhouden na diepgaand onderzoek", dan zullen de VS zich aan hun bilaterale afspraken over uitleveringen houden, zei Kerry.

Gülen zelf ontkent elke betrokkenheid bij de mislukte staatsgreep en suggereert dat Erdogan er zelf achter zit om zijn macht te vergroten.

Yildirim zegt dat Turkije documenten in handen heeft waaruit duidelijk wordt welke partijen achter de couppoging zaten. Ook valt er te lezen wie er op welke ministerpost zou komen te zitten en wie er leiding zou krijgen tijdens de staat van beleg.

Verlof

Ondertussen heeft Turkije maandag het vakantieverlof van drie miljoen burgerwachten per direct ingetrokken voor onbepaalde tijd. Ambtenaren die al op vakantie zijn worden geacht zo snel mogelijk terug te keren. Het besluit werd maandag aangekondigd in de staatskrant.

Sinds de mislukte coup van vorige week zijn al heel veel mensen 'gezuiverd' uit het staatsapparaat. Bij de politie, het leger en de rechterlijke macht zijn duizenden mensen de laan uitgestuurd.

Video: Kerry: 'Turkije moet eerst met bewijzen komen'

Lees meer over:

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 06.00 uur weten wat het nieuws wordt?
Tip de redactie