Achtergrond: Tempelberg heilige plaats voor joden én moslims

De Tempelberg of het Verheven Heiligdom in Oost-Jeruzalem is sinds eind oktober toneel van terugkerende onrust. 

De spanningen rond de heuvel die zowel voor joden als voor moslims heilig is, lopen de laatste weken in hoog tempo op. De Tempelberg ging op 29 oktober zelfs dicht na de moordaanslag op de joodse activist Yehuda Glick. 

Wat maakt de Tempelberg zo belangrijk voor de joden?

Een van de eerste koningen van Israël, David, zou de heuvel hebben gekocht om er een tempel te stichten. Zijn zoon Salomo liet die tempel echt bouwen, maar de Babylonische koning Nebukadnezar liet het bouwwerk vernietigen.

Of de tempel werkelijk op die plek heeft gestaan, is nooit aangetoond, maar zeker is wel dat de Tweede Tempel op de heuvel verrees. Ook dat heiligdom sneuvelde, door de hand van de Romeinen, en alleen de huidige Klaagmuur bleef overeind.

Volgens het joodse geloof lag in de Tempel de steen waaruit de wereld is ontstaan en waar Abraham zich voorbereidde om zijn zoon Isaäc te offeren, wat ook volgens de Bijbel door goddelijk ingrijpen is voorkomen. Jaarlijks komen miljoenen joden naar de Klaagmuur om te bidden en om gebedsbriefjes tussen de stenen te schuiven.

En waarom is de Tempelberg de derde heiligste plek voor moslims?

Na Mekka en Medina is Jeruzalem een zeer heilige plek voor de islam, omdat de profeet Mohammed tijdens een nachtelijke reis van Mekka naar de stad zou zijn gegaan. Op het Verheven Heiligdom (Haram al-Sharif) zou hij met de zielen van alle profeten hebben gebeden voor zijn hemelvaart.

Op de plek werd de al-Aqsamoskee gebouwd en de Koepel van de Rots, waarin de steen ligt van waaraf Mohammed ten hemel zou zijn gegaan. De gouden koepel is een baken waar zeker tijdens de ramadan honderdduizenden moslims op afkomen.

Is de Tempelberg normaal gesproken wel vrij toegankelijk?

De Israëlische autoriteiten hebben de toegang nu afgesloten, maar ook normaal gesproken is het niet vanzelfsprekend dat de heuvel te bezoeken is. De autoriteiten sluiten het gebied vaker af, veelal onaangekondigd. Op vrijdag en zaterdag, de gebedsdagen voor respectievelijk moslims en joden, blijven de hekken in elk geval dicht.

Het terrein wordt beheerd door een moslimorganisatie, die met de Israëlische autoriteiten heeft afgesproken dat joden geen zichtbare uitingen van hun geloof bij zich mogen dragen, zoals een Tora. De joodse ultrarechtse activist die woensdag werd neergeschoten, streed juist tegen dat verbod.

Waar gaat de huidige onrust over?

De rellen rond de Tempelberg volgen op de aankondiging van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu dat hij de planning van duizend nieuwe woningen voor Joodse kolonisten gaat versnellen.

Die woningen moeten in Oost-Jeruzalem komen, het oude deel van de stad waar ook de Tempelberg ligt. Volgens de Verenigde Naties is de bouw van de woningen in strijd met het volkenrecht, omdat Israël daarmee bezet gebied koloniseert.

Tip de redactie