Barack Obama wil militaire actie Syrië

De Amerikaanse president Barack Obama heeft besloten een militaire actie te ondernemen tegen Syrië. 

Dat zei de president zaterdagavond (Nederlandse tijd) tijdens een persconferentie voor het Witte Huis. Obama heeft nog geen moment aangegeven voor de aanval. Wel zegt hij besloten te hebben een militaire actie te ondernemen tegen Syrië, "morgen, komend weekend of volgende maand". 

Obama heeft zaterdagavond een voorstel naar het Congres gestuurd, waarin hij officieel om toestemming vraagt om Syrië te mogen aanvallen. Dat heeft het Witte Huis bekendgemaakt.

Obama wil met de militaire actie voorkomen dat de Syrische regering opnieuw een aanval met chemische wapens uitvoert. De aanval moet ''afschrikken, ontwrichten, voorkomen en degraderen''. 

"Ik heb de autoriteit zonder akkoord van het Congres over te gaan tot actie, maar ik geloof dat dit het juiste is voor onze democratie", zo sprak de president.

Tijdens de verklaring van Obama werd niet duidelijk wanneer het Amerikaanse Congres bijeen zou komen. Een woordvoerder van het Witte Huis heeft laten weten dat het congres in de week van 9 september over Syrië zal praten. 9 september is ook de dag dat het reces in de Verenigde Staten eindigt. 

Verlamd

Obama heeft er naar eigen zeggen vertrouwen in dat hij verder kan zonder de VN-Veiligheidsraad. De president noemt de Veiligheidsraad verlamd. Voor een militaire actie is normaal gesproken instemming van de Veiligheidsraad (VS, Groot-Brittannië, Frankrijk, Rusland en China) nodig, maar permanente leden Rusland en China blokkeren een VN-mandaat. 

De president benoemde tijdens zijn verklaring de omvang van het drama in Syrië. Tevens noemde hij de bewijzen die de Verenigde Staten hebben voor de gifaanval 21 augustus op de Syrische hoofdstad Damascus, waarbij volgens de VS 1429 mensen omkwamen.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry heeft vrijdag verklaard dat de VS overtuigd zijn van de eigen bewijzen die aantonen dat de Syrische president Bashar al-Assad chemische wapens heeft ingezet.

Misdaad

"De aanval is een misdaad tegen de mensheid", zei Obama zaterdag. "Welke boodschap zenden we uit als een dictator ongestraft honderden kinderen kan doden?" Obama zei niet weg te kunnen kijken van de massamoord met chemische wapens. 

In zijn verklaring vroeg de president "iedereen die zich het lot van de internationale gemeenschap aantrekt" achter de actie te gaan staan. 

Obama had zaterdag contact met de Franse president, François Hollande. Beiden waren het erover eens dat de wereld Damascus duidelijk moet maken dat de inzet van chemische wapens onaanvaardbaar is.

De Britse premier David Cameron heeft via Twitter laten weten het besluit van Obama te begrijpen en te respecteren. Het voorstel van Cameron om met een militaire actie te komen werd donderdagavond in het Britse Lagerhuis weggestemd. 

Paraat

De president zou geen oorlog willen beginnen zoals eerder in Irak en Afghanistan. Hij zei geen grondtroepen te zullen inzetten in het geval van een militaire aanval. Volgens Obama staan de Amerikaanse militairen paraat om in te grijpen.

Volgens bronnen rondom het Witte Huis veranderde Obama op het laatste moment van gedachte betreft de aanval op Syrië. In eerste instantie had hij het Congres niet om toestemming willen vragen, dat schrijft persbureau AP zaterdagavond (Nederlandse tijd). De president zou vrijdagavond hebben besloten het Congres toch bijeen te laten komen voor een stemming.

Bekijk hier de verklaring van president Barack Obama:

Geïsoleerde militaire actie

De Republikeinse senators John McCAin en Lindsey Graham zeiden zaterdag na de toespraak van Obama geen voorstander te zijn van een geïsoleerde militaire actie tegen Syrië, als dat geen onderdeel is van een grotere strategie.

"We kunnen geen geïsoleerde militaire aanvallen steunen als die geen deel zijn van een alles omvattende strategie dat het momentum op het slagveld kan veranderen of het doel van de president verwezenlijkt om al-Assad te verdrijven om een einde te maken aan dit conflict'', aldus de Republikeinen.

Het Witte Huis liet weten te verwachten wel de steun te krijgen van het Congres.

Veiligheidsadviseurs

De nationale veiligheidsadviseurs van Obama gaan zaterdag de Senaat inlichten over de plannen voor een aanval op Syrië. Dat heeft het Witte Huis bekendgemaakt. 

Zowel de Democraten als de Republikeinen in de Senaat worden telefonisch bijgepraat. De gesprekken zullen niet vertrouwelijk zijn, wat betekent dat het Witte Huis niet alle details zal delen.

Vicepresident Joe Biden, minister van defensie Chuck Hagel en nationale inlichtingendirecteur James Clapper zullen deelnemen aan de gesprekken. 

VN-inspecteurs

Intussen heeft de Organisatie voor verbod op chemische wapens (OPCW) in Den Haag bekend gemaakt dat de analyse van de monsters die de VN-inspecteurs hebben genomen in Syrië drie weken zal duren. 

Het team arriveerde zaterdag in Den Haag. De negen inspecteurs van OPCW en drie leden van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) hebben materiaal verzameld waaruit moet blijken of er bij de aanval op 21 augustus in Damascus chemische wapens zijn ingezet. Vanuit Nederland worden de verzamelde monsters voor onderzoek over verschillende laboratoria in Europa verdeeld.

Frans Timmermans

De verklaring van Obama vormt voor het Nederlandse kabinet geen aanleiding het standpunt over Syrië te wijzigen. Minister Frans Timmermans van Buitenlandse Zaken heeft dat zaterdag via zijn woordvoerder laten weten.

Het kabinet blijft van mening dat de route via de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties bewandeld moet worden en wil het Amerikaanse bewijsmateriaal over de gifgasaanval van 21 augustus goed bestuderen om een eigenstandig oordeel te kunnen vormen. Ook voor de afspraken die het kabinet met de Tweede Kamer heeft gemaakt, verandert er niets.

VVD-Kamerlid Han ten Broeke noemt de verklaring van Obama "zeer opmerkelijk'', omdat Obama in zijn ogen "het eigen Congres toestemming vraagt voor een beslissing die hij al heeft genomen''. Ten Broeke verwijst naar het debat in het Britse parlement, waar Cameron niet het groene licht kreeg voor deelname aan een aanval op Syrië.

CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt noemt het historisch dat Obama "vrijwillig een deel van zijn macht opgeeft door toestemming te vragen aan zijn parlement''. Hij is benieuwd of na Cameron en Obama ook de Franse president François Hollande, voorstander van een aanval op Syrië, zijn parlement om toestemming gaat vragen.

Rebellen

Rebellen in Syrië zijn van plan een offensief in te zetten als de Amerikanen een militaire aanval uitvoeren. Dat heeft een bevelehebber van de Opperste Militaire Raad zaterdag gezegd.

"De aanval begint zodra de eerste raket wordt afgevuurd", zei Qassem Saadeddine, een overgelopen kolonel uit het Syrische leger.

Terreinwinst

"Als de Amerikaanse aanval begint zullen we aanvallen lanceren op luchthavens van het leger, commandocentra, raketbases en militaire controleposten", zei Saadeddine vanuit Turkije.

Diverse commandanten van de rebellen in de buitenwijken van Damascus bevestigen dat ze gebruik willen maken van een eventuele Amerikaanse aanval op Syrië om terreinwinst te boeken in en rondom de hoofdstad.

Volgens de Syrische premier is het Syrische leger klaar voor een internationale aanval. Dat meldt persbureau AFP  zaterdag. Het leger heeft de vinger op de trekker. 

Doelwit

Syrische islamitische rebellen die banden hebben met al-Qaeda zijn bang dat zij doelwit zijn van eventuele Amerikaanse aanvallen. Ze evacueren hun bases en brengen voertuigen en wapens in veiligheid.

"Natuurlijk verplaatsen we onze strijders en materiaal. Denkt u dat we de Amerikanen vertrouwen? We weten dat wij het werkelijke doelwit zijn'', zei een strijder van Liwa al-Islam. 

Ook radicale groepen als het Nusra Front en de Islamitische Staat van Irak en de Levant (ISIL) vrezen aanvallen. "ISIL heeft veel van zijn centra, vooral in het noorden en oosten van Syrië geëvacueerd. Ze hebben de veiligheidsmaatregelen rond hun leiders aangescherpt en veranderen steeds van locatie'', aldus een bron die banden heeft met deze groepering.

Volgens een deskundige van het gerenommeerde Jane's Terrorism and Insurgency Center, dat terrorisme en opstanden analyseert, zijn er geen aanwijzingen dat de VS dergelijke plannen hebben. Sommige waarnemers menen dat deze groeperingen in het machtsvacuüm zullen springen als het Syrische leger erg verzwakt is door de aanvallen.

Overzicht: Situatie in Syrië l Achtergrond: Wat zijn chemische wapens? l Dossier Syrië

Ontwikkelingen rond Syrië

De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov dinsdag tijdens een persconferentie waarop hij meldt met Syrië een akkoord te hebben bereikt over toezicht op chemische wapens. © AFP
De Syrische president Bashar al-Assad tijdens een maandag uitgezonden interview met de Amerikaanse zender CBS, waarin hij onder meer de VS waarschuwt voor 'wraak uit meerdere hoeken' bij een eventuele militaire interventie tegen zijn land. © AFP
Tegenstanders van een militaire interventie in Syrië demonstreren maandagavond rond het Witte Huis in Washington. Op dezelfde avond zijn op 6 Amerikaans nieuwszenders interviews uitgezonden met president Obama. © ANP
Zowel de Democratische als de Republikeinse top heeft zich uitgesproken voor ingrijpen, maar binnen beide partijen bestaat ook weerstand. Van een gelopen race lijkt geen sprake. © AFP
Amerikanen protesteren voor het Witte Huis tegen militair ingrijpen in Syrië. © AFP
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry getuigt dinsdag voor de Senaatscommissie, in een poging over te halen tot instemming met militaire actie tegen Syrië. © AFP
Dinsdag heeft president Barack Obama in zijn missie om het Congres ervan te overtuigen dat een militaire actie tegen Syrië nodig is, bijval gekregen van de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, John Boehner. © AFP
De steun is belangrijk voor Obama: Boehner is een Republikein en kan als voorzitter van het Huis van Afgevaardigden grote invloed uitoefenen op andere leden. © AFP
Nancy Pelosi, leider van de Democraten, riep ook op tot steun voor Obama. Eerder schaarde de Republikeinse senator en voormalig presidentskandidaat John McCain zich al achter de president. © AFP
Pakistaanse betogers in Multan verbranden een Amerikaanse vlag uit protest tegen de mogelijke militaire interventie in Syrië. © AFP
Een rebel rijdt met een kind over een beschadigde brug in Deir Ezzor, in het oosten van Syrië. © AFP
Het Amerikaanse vliegdekschip USS Nimitz is met vijf escortschepen onderweg naar de Rode Zee. Daar kunnen ze doorsteken naar de Middellandse Zee waar ze bijdragen aan een eventuele aanval op Syrië. © ANP
​Een militaire interventie van de Verenigde Staten in Syrië zal ''de Syrische principes'' niet veranderen en ''het gevecht tegen terrorisme'' geen halt toeroepen. Dat zei president Bashir al-Assad van Syrië zondag op de staatstelevisie. ''Syrië is in staat elke externe agressiviteit te confronteren'', aldus Assad. © AFP/Ho/Sana
Het besluit van de Amerikaanse president Barack Obama om toestemming te vragen aan het Congres voor een aanval op Syrië markeert het begin van een ''historische Amerikaanse terugtrekking''. © AFP/Ho/Sana
De Amerikaanse president Barack Obama heeft besloten een militaire actie te ondernemen tegen Syrië. © AFP
Obama heeft nog geen moment aangegeven voor de aanval. Wel zegt hij besloten te hebben een militaire actie te ondernemen tegen Syrië, "morgen, komend weekend of volgende maand". © AFP
Obama gaat het Amerikaanse congres toestemming vragen voor een aanval. De Amerikaanse president zegt dat er zo snel mogelijk een debat komt. Vervolgens zal er worden gestemd. © AFP
Een konvooi VN-inspecteurs is zaterdagochtend onderweg van het hotel in Damascus naar de grens met Libanon. Vanuit dat land zullen ze later op zaterdag naar Rotterdam worden gevlogen. © ANP
Ban Ki-Moon aan de telefoon met wereldleiders over de situatie in Syrië. © AFP
Het bewijs voor het gebruik van chemische wapens in Syrië is "klaar en dwingend". Dit heeft de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, John Kerry, vrijdag gezegd. © AFP
De Amerikaanse minister John Kerry heeft vrijdag benadrukt dat er voldoende bewijs is om vast te stellen dat het regime van Assad chemische wapens heeft ingezet. © AFP
Kerry lichtte het Amerikaanse standpunt vrijdagavond (Nederlandse tijd) toe in een toespraak. Hij zei dat president Barack Obama mogelijk met een "gelimiteerd antwoord" komt op de daden van het Syrische regime © AFP
Volgens Kerry zijn er als gevolg van de gifgasaanval 1429 doden gevallen, van wie 426 kinderen. De VS zullen een deel van het bewijs openbaar maken zodat belangstellenden het "zelf kunnen lezen". © AFP
Demonstranten uiten voor het Witte Huis in Washington hun ongenoegen over de door de Amerikaanse president Barack Obama voorgenomen militaire actie tegen Syrië. © ANP
Het voorstel van de Britse premier David Cameron om met een militaire reactie te komen op de vermeende inzet van chemische wapens door het regeringsleger van de Syrische president Bashar al-Assad is weggestemd. © ANP
De leider van de Britse Labour Party Ed Miliband spreekt tijdens het debat in het Britse lagerhuis. © EPA
Het voorstel van Cameron sneuvelde donderdagavond in het Lagerhuis met 285 tegen 272 stemmen. © EPA
Een Amerikaan demonstreert donderdag bij het Witte Huis in Washington D.C. tegen eventuele militaire acties in Syrië. © AFP
De Franse president Francois Hollande (L) en Syrisch oppositieleider Ahmad al-Jarba spraken donderdag in Parijs over de situatie in Syrië. Al-Jarba is een voorstander van Westerse actie. © AFP
Minister van Defensie Jeanine Hennis-Plasschaert, PvdA-Kamerlid Angelien Eijsink en minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans na afloop van het debat in de Tweede Kamer over de ontwikkelingen in Syrië. © ANP
Het kabinet en een meerderheid in de Tweede Kamer achten het mogelijk dat politieke of militaire steun verleend wordt aan militaire actie tegen Syrië zonder mandaat van de VN-Veiligheidsraad. © ANP
Een VN-inspecteur neemt een monster af om te onderzoeken of in Damascus chemische wapens zijn gebruikt. © AFP
Britse tegenstanders van actie in Syrië demonstreren woensdag in bij Downing Street 10 in Londen. © AFP
De Britse premier David Cameron spreekt donderdag met het Britse Lagerhuis over de opties voor een militaire actie tegen Syrië. © AFP
De inspecteurs van de Verenigde Naties in Syrië moeten nog 4 dagen de tijd krijgen om hun onderzoek naar chemische wapens af te ronden. Dat zei VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon woensdag, nadat een onderzoeksteam van de VN meldde bewijzen te hebben gevonden die duiden op een chemische aanval. © AFP
Lakhdar Brahimi, gezant voor de Verenigde Naties (VN) in Syrië, meldt woensdag dat er volgens de VN-inspecteurs een 'chemische substantie' is aangetroffen in Damascus die honderden mensen heeft gedood. © ANP
De inspecteurs van de Verenigde Naties (VN) die in de Syrische hoofdstad Damascus een vermeende gifgasaanval moeten onderzoeken zijn woensdag aangekomen in de te inspecteren wijk. © AFP
De Britse premier David Cameron heeft een conceptresolutie opgesteld waarin het gebruik van chemische wapens door het Syrische regeringsleger wordt veroordeeld. © AFP
De Britse minister van Buitenlandse Zaken, William Hague, laat weten dat het moment van een eventuele aanval nog dagen kan duren. © AFP
Israëlische soldaten patrouilleren woensdagochtend op de Golanhoogte, nabij de grens met Syrië. Premier Netanyahu stelde dat Israël op een eventuele aanval van Syrië 'hard zal terug slaan'. © AFP
Groot-Brittannië en Amerika zijn bezig met het plannen van een militaire reactie op de vermeende inzet van chemische wapens door het regeringsleger van de Syrische president Bashar al-Assad. © AFP
Volgens de Syrische president Assad staat de Verenigde Staten een mislukking te wachten als het Syrië aanvalt. Dit zei hij maandag (foto) in een interview. © AFP
Bij de vermeende gifgasaanval door het regime van Assad kwamen vorige week vermoedelijk zo'n 1700 mensen om het leven, onder wie veel kinderen. © AFP
Syrië heeft VN-chef Ban Ki-moon gevraagd onmiddellijk een onderzoek in te stellen naar drie nieuwe gifgasaanvallen op de Syrische strijdkrachten. Dat heeft de Syrische ambassadeur, Bashaar Jaafari bij de Verenigde Naties woensdag gezegd. Rebellen zouden aanvallen hebben uitgevoerd. © AFP
Vrouwen in Londen protesteren tegen de mogelijke militaire inval van Groot-Brittanië in Syrië. © AFP

Deel deze foto via:

Terug naar slideshow

Lees meer over:
Tip de redactie