'Aanval Israël op Syrië is logisch'

AMSTERDAM - De luchtaanval van Israël op Syrië komt het land vanzelfsprekend op boze Arabische reacties te staan. Deskundigen hebben echter begrip voor de actie. "Bij dreiging mag je jezelf verdedigen. De vraag is hoe preventief je daarin moet zijn."

Als Israël bewijzen heeft dat er wapens vanuit Syrië naar Libanon worden overgebracht, is dat een direct gevaar voor het broze evenwicht in de regio. Directeur Ko Colijn van Instituut Clingendael begrijpt dat dit onaanvaardbaar is.

"Israël bekijkt met argusogen wat er in Syrië gebeurt. De aanval van gisterochtend is logisch, elk land heeft het recht tot zelfverdediging. Naast wapentransporten zijn er twee andere situaties denkbaar waarin Israël zal ingrijpen: wanneer op de Golanhoogte slachtoffers dreigen te vallen door rondvliegende granaten en als chemische wapens in beweging komen. We weten niet of Israël voor dat laatste ook aanwijzingen heeft."

Geen vertrouwen

Hoewel Israël en Syrië al langer met elkaar in onmin leven, was de situatie jarenlang beheersbaar. "President al-Assad was nooit uit op een directe confrontatie met Israël", zegt arabist Leo Kwarten.

"Nu is er chaos in het land. Het leger is druk bezig het hoofd te bieden aan de rebellen, wapens worden voortdurend heen en weer geschoven om ze uit handen van die rebellen te houden. Israël kan niet meer op de overheid vertrouwen. Er is angst dat wapens in handen komen van terroristische groepen die wel tot de aanval overgaan. Hezbollah bijvoorbeeld, dat via Syrië door Iran wordt bewapend. Het konvooi dat nu is aangevallen, was vrijwel zeker voor hen bedoeld."

Zelfverdediging

"Formeel kan Israël door de Verenigde Naties ter verantwoording kunnen worden geroepen om voor de Veiligheidsraad tekst en uitleg te geven", zegt Colijn. "Maar in het licht van zelfverdediging lijkt me deze aanval wel terecht. De vraag is altijd hoe preventief je moet zijn."

"In september 2007 schakelde Israël in Syrië een vermeende kerncentrale in aanbouw uit. Dat vond ik zeer voorbarig, het land had ook het Internationaal Atoomagentschap een kijkje kunnen laten nemen. De internationale gemeenschap accepteerde het echter wel. Nu is de dreiging een stuk concreter dan toen, dus ik verwacht enkel protesten vanuit de Arabische wereld."

Weinig effect

Ook Kwarten verwacht geen grote gevolgen. "Syrië roept dat het doelwit een militair onderzoekscentrum was. Maar wat er dan precies werd onderzocht, weet niemand. Misschien ook wel iets met raketten en chemische wapens. Het enige wat tegen de Israëlische aanval pleit, is dat het op de lange termijn weinig uithaalt."

"Wapentransporten zijn niet nieuw, waarschijnlijk bestond deze keer het vermoeden dat het om geavanceerder materiaal ging dan gebruikelijk. Maar het is dweilen met de kraan open. Linksom of rechtsom komen de wapens in de toekomst toch wel weer bij Hezbollah in Libanon uit. Hoewel de kans misschien klein is, loopt Israël door deze actie wel het gevaar van een nieuwe regionale oorlog."

Loze woorden

Colijn denkt dat de gevolgen wel zullen meevallen. "Iran dreigt nu met wraak, maar dat land maakt zulke dreigingen vaak niet waar. En als Hezbollah nu met vergeldingsacties komt, is dat voor Israël alleen maar bewijs dat de wapens inderdaad voor die groepering waren bestemd."

"Vanuit Syrië verwacht ik al helemaal niets. Zelfs de aanval op de in aanbouw zijnde kerncentrale is nooit vergolden. Ook toen is het bij woorden gebleven."

Alles over de onrust in het Midden-Oosten in ons dossier

 

 

Lees meer over:

NU op NUfoto

NU op NUfoto
Bekijk de laatste nieuwsbeelden van lezers. Zelf getuige van nieuws? Stuur uw foto's in via NUfoto.

NUweekend

NUweekend
Deze week onder meer: De gebeurtenissen in Canada, het kwakkelen van Hema, interview met Anna Drijver, Guus Hiddink en de eerste dagen van Koenders.