14 jaar cel voor oorlogsmisdadiger Thomas Lubanga
AMSTERDAM - Het Internationaal Strafhof (ICC) heeft Thomas Lubanga dinsdag veroordeeld tot 14 jaar cel.
Het was de eerste keer dat het eerste permanente hof voor oorlogsmisdaden, dat sinds 2002 in Den Haag zetelt, een straf oplegde.
De politicus uit de Democratische Republiek Congo was eerder al schuldig bevonden aan het ronselen en inzetten van kindsoldaten.
Voorzittend rechter Sir Adrian Fulford herinnerde eraan dat er goede redenen waren voor de internationale gemeenschap om het gebruik van kindsoldaten te verbieden.
Kinderen zijn kwetsbaar; in gevechtssituaties worden zij niet alleen blootgesteld aan fysiek gevaar, maar kunnen ook getraumatiseerd raken. Zij worden gescheiden van hun familie en gaan niet naar school. ''Zij zijn in een omgeving van geweld en angst'', aldus de Britse magistraat.
Leugens
Toenmalig hoofdaanklager Luis Moreno Ocampo van het ICC had in juni 30 jaar cel geëist. Lubanga zegt dat hij onschuldig is en het slachtoffer van leugens.
Internationale hoven hebben te maken met zeer zware misdaden, zoals volkenmoord (genocide), misdaden tegen de mensheid en oorlogsmisdaden.
Fulford herinnerde eraan dat er vaak discussies zijn over de vraag of de ene zware misdaad zwaarder is dan de andere en daarom een hogere straf verdient. In de Lubangazaak ging het 'slechts' om kindsoldaten; in andere ICC-zaken gaat het om onder meer massamoord.
Minimumstraf
Moreno had gesteld dat alle misdaden waar het ICC zich mee bezig houdt, zo ernstig zijn dat er een minimumstraf van 24 jaar zou moeten zijn. De rechters konden daarvoor geen basis vinden in het ICC-oprichtingsverdrag, het Statuut van Rome, en andere relevante juridische teksten.
Ook hebben de rechters als verzachtende omstandigheid in aanmerking genomen dat Lubanga zich altijd coöperatief heeft opgesteld en zich respectvol gedroeg voor het Strafhof.
Andere verdachten voor internationale hoven beschimpten het hof, zoals oud-president Slobodan Milosevic voor het Joegoslavië-Tribunaal.
Compensatie
De rechters in de Lubangazaak hebben de eerste beslissing over compensatie voor slachtoffers van oorlogsmisdaden voor onbepaalde tijd uitgesteld. Volgens de oorspronkelijke planning had het Internationaal Strafhof (ICC) die tegelijk moeten geven met de eerste strafmaat.
Het ICC is het eerste internationale hof dat een compensatieregeling voor slachtoffers kent. Bij VN-hoven als het Joegoslavië- en Rwanda-Tribunaal hebben slachtoffers slechts een rol als getuigen, wanneer verdachten worden berecht. Het ICC is het eerste internationale hof met een slachtofferfonds, het TFV.
Uitwerking onduidelijk
De nadere uitwerking is echter nog onduidelijk. Over de kwestie welke rechtsbeginselen ten grondslag liggen aan herstelregelingen voor slachtoffers na strafzaken, is tijdens de ICC-oprichtingsconferentie in Rome in 1998 geen overeenstemming bereikt. Zo rijst de vraag wie in aanmerking komt voor herstelmaatregelen en wie niet.
De gelet op de veroordeling meest voor de hand liggende slachtoffers van Lubanga - de voormalige kindsoldaten - worden in de Democratische Republiek Congo vaak niet zozeer gezien als slachtoffers, maar als helden of als daders, naar gelang de etnische groep waar je het aan vraagt. ''Het is daarom aan te raden om deze gemeenschappen te betrekken bij herstelmaatregelen voor voormalige kindsoldaten'', zegt Pieter de Baan, de directeur van het TFV.
Het TFV wordt gevoed uit vrijwillige bijdragen van de 121 bij het ICC aangesloten landen. Met dat geld is inmiddels, los van een concrete strafzaak, al het nodige gedaan, zoals hulp aan verminkte slachtoffers in Uganda. Het fonds heeft momenteel 3,5 miljoen euro op de bank.
Door: ANP
Startpagina