Roep om consequenter optreden tegen Arabische regimes

AMSTERDAM - De internationale gemeenschap moet de mensenrechten in de Arabische landen waar het afgelopen jaar omwentelingen hebben plaatsgevonden op een duidelijkere en consequentere wijze verdedigen.

Foto:  AFP

Dat stelt Amnesty International naar aanleiding van een maandag gepubliceerd rapport (pdf).

In de rapportage Year of Rebellion concluderen onderzoekers van de mensenrechtenorganisatie onder meer dat de internationale reacties op de omwentelingen in het Midden-Oosten ontoereikend zijn geweest om de "diepgewortelde repressie van de autoriteiten" het hoofd te bieden.

Amnesty roept internationale mogendheden en organen als de EU, de Verenigde Staten en de Arabische Liga op om op ondubbelzinnige wijze een vinger aan de pols te houden van de oude en nieuwe machthebbers in de Arabische wereld.

Veranderd

"Enkele uitzonderingen daargelaten erkennen regeringen niet dat alles is veranderd", aldus de opstellers van het rapport. Voor de meeste machthebbers is overleving van hun regime het belangrijkste doel, stelt de organisatie.

"De internationale gemeenschap moet ervoor waken terug te vallen in het opportuun steunen van repressieve regimes uit louter winstbejag”, aldus een Britse woordvoerder van Amnesty tegenover NU.nl.

Onderdrukking

De organisatie vreest dat het geweld en de onderdrukking van de bevolking in het Midden-Oosten in 2012 zal doorgaan.

De meeste regeringen laten zich volgens de onderzoekers nog steeds weinig gelegen liggen aan de roep om vrijheid en democratie. Egypte, Tunesië en Libië werden weliswaar van hun vroegere dictators ontdaan, maar Amnesty maakt zich zorgen over het uitblijven van institutionele hervormingen.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken laat desgevraagd weten dat Nederland en de EU de ontwikkelingen in de Arabische landen "nauwgezet blijven volgen". "We zullen de landen op hun daden beoordelen en ze waar nodig aan hun verplichtingen herinneren", aldus een woordvoerder van minister Uri Rosenthal tegen NU.nl.

Inconsequent

Over kritiek van Amnesty dat de reacties op de gebeurtenissen in het Midden-Oosten erg inconsequent was zegt het ministerie: "De respons is toegesneden op de specifieke omstandigheden in de verschillende landen."

Als voorbeeld van de inconsistentie haalt de mensenrechtenorganisatie de internationale reactie aan op de opstand tegen het regime van Muammar Kaddafi in Libië versus die op de betogingen tegen president Bashar al-Assad van Syrië.

"Waar in Libie militair werd ingegrepen (door de NAVO, red.), heeft de VN Veiligheidsraad, met name door de blokkades van Rusland en China, het bloedvergieten in Syrië slechts aangepakt door met een zwakke verklaring te komen.'

"Er was internationaal overeenstemming over de noodzaak de burgerbevolking in Libië te beschermen. Die situatie doet zich in het geval van Syrië niet voor", zegt de zegsman van Buitenlandse Zaken.

Opstanden

De opstanden in het Midden-Oosten die heel 2011 in beslag zouden nemen en leidden tot het gedwongen vertrek van dictators in Tunesië, Egypte, Libië en Jemen, begonnen eind 2010 in Tunesië.

In Tunesië en Egypte hebben inmiddels de eerste vrije verkiezingen plaatsgevonden. In Libië werkt de Nationale Overgangsraad (NTC) aan parlementaire verkiezingen die later dit jaar zullen plaatsvinden.

Syrië

In Syrië wordt de oppositie tegen Assad met harde hand neergeslagen. Volgens de meest recente schattingen van de VN heeft het geweld tegen betogers al aan zeker 5000 mensen het leven gekost.

Sinds twee weken is er een waarnemersmissie van de Arabische Liga in het land aanwezig die de situatie in kaart moet brengen. Op die missie is echter veel kritiek, activisten twijfelen aan de onafhankelijkheid van de waarnemers.

Het is wat Amnesty betreft vooral aan de bevolking zelf te danken dat in sommige landen een revolutie heeft plaatsgevonde. "Het opvallendste is dat veranderingen vooral zijn bewerkstelligd doordat burgers de straat opgingen en niet door de invloed van de intenationale gemeenschap."

Alles over de gebeurtenissen in het Midden-Oosten