Turkije verbreekt contacten met Frankrijk 
AMSTERDAM - Turkije is donderdag in woede ontstoken, nadat de Franse Tweede Kamer had ingestemd met een wetsvoorstel dat ontkenning van de genocide op Armeniërs strafbaar stelt.
Foto: AFP
Ankara schort wederzijdse politieke bezoeken op en bevriest de militaire samenwerking met Parijs.
De Turkse premier Recep Tayyip Erdogan noemde het wetsvoorstel ''racistisch, discriminerend en xenofobisch".
Hij zei dat de genocidewet wonden opent met Parijs die moeilijk te genezen zullen zijn. De Turkse ambassadeur is teruggeroepen voor overleg.
Juppé
De Franse minister van Buitenlandse Zaken, Alain Juppé, heeft Turkije in een reactie opgeroepen niet te sterk te reageren op de aanvaarding van het wetsvoorstel in de Franse Tweede Kamer.
Hij zei in Bordeaux, waar hij burgemeester is, te betreuren dat Ankara de ambassadeur in Parijs heeft teruggeroepen. Volgens Franse media is Juppé tegen het wetsvoorstel. Hij zou er vorige week met president Nicolas Sarkozy ruzie over hebben gehad.
De minister weigerde echter zijn bezwaren toe te lichten, omdat ''mijn opvattingen bekend zijn''. Juppé zei dat er niet is gesproken over het terugroepen van de Franse ambassadeur in Ankara. De gezant is namelijk al in Frankrijk om daar Kerstmis te vieren.
Europese Commissie
De Europese Commissie heeft Turkije en Frankrijk opgeroepen terughoudend te zijn. Een woordvoerder van het dagelijks bestuur van de Europese Unie benadrukte dat het primair om een zaak van de twee landen gaat.
Hij onderstreept dat beide landen elkaar in hun waarde moeten laten.
Gevoelig
De Franse genocidewet ligt heel gevoelig in Turkije. Armeniërs menen dat de voorloper van Turkije, het Ottomaanse Rijk, tijdens en na de Eerste Wereldoorlog (1914-1918) verantwoordelijk was voor een genocide. Turkije erkent dat Armeniërs zijn omgekomen, maar ontkent in alle toonaarden dat ze systematisch zijn uitgeroeid.
De naar schatting 500.000 Fransen van Armeense komaf hebben het voorstel toegejuicht. De Armeense minister van Buitenlandse Zaken, Edward Nalbandian, heeft Frankrijk donderdag bedankt. De Franse volksvertegenwoordiging bepaalde al in 2001 dat de volkerenmoord op Armeniërs heeft plaatsgevonden.
Senaat
Valérie Boyer van de partij van president Nicolas Sarkozy (UMP) nam het initiatief voor de wet. Volgens de Franse regering is het voorstel niet tegen Turkije gericht, maar bevestigt het enkel een juridisch uitgangspunt. Het voorstel vloeit echter wel voort uit een belofte die Sarkozy deed in de Armeense hoofdstad Jerevan.
Niet alle Franse politici zijn blij met het wetsontwerp, waarover volgend jaar ook nog in de Senaat wordt gedebatteerd. Ook leden van de UMP zeggen dat parlementariërs voor historici spelen en de vrijheid van meningsuiting beknotten.
Vrijheid van meningsuiting
Het overgrote deel van de Armeniërs in Turkije is ook tegen het Franse wetsvoorstel. Orhan Dink, de broer van de vermoorde Armeens-Turkse journalist Hrant Dink, zei dat de wet de vrijheid van meningsuiting beperkt. ''We moeten onze pijn niet in handen laten vallen van politici'', zei Dink.
Het Ottomaanse Rijk was in de Eerste Wereldoorlog (1914-1918) bondgenoot van Duitsland. Daarmee werd het aangrenzende Rusland vijand en de christelijke Armeniërs binnen het Ottomaanse Rijk mogelijke collaborateurs.
Op 24 april 1915 begonnen in de hoofdstad, het huidige Istanbul, razzia's onder de Armeniërs. Honderdduizenden overleefden de gruwelen niet.
Startpagina