TRIPOLI - De Libische strijdkrachten hebben een nieuw staakt-het-vuren afgekondigd. Dat is om 20.00 uur Nederlandse tijd ingegaan.

Libië kondigt nieuw bestand af Fotoserie

Het bestand geldt voor alle legereenheden. Dat heeft een woordvoerder van de strijdkrachten laten weten. De zegsman stelde dat tot het staakt-het-vuren was besloten na een oproep van de Afrikaanse Unie alle vijandelijkheden te beëindigen.

De Verenigde Staten hebben de Libische aankondiging weggewimpeld. ''Dit klopt niet of het is direct al geschonden’’, zei de Amerikaanse veiligheidsadviseur Tom Donilon.

Eind vorige week kondigde Libië ook al een bestand af. Dat gebeurde nadat de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties donderdag laat resolutie 1973 had aangenomen. Die resolutie legitimeert ingrijpen in Libië volgens het volkenrecht.

Het eerste bestand heeft het regime van Kaddafi niet nageleefd. VN-topman Ban Ki moon sprak zondagavond de hoop uit dat Libië het nieuwe staakt-het-vuren wel naleeft.

Woning Kaddafi

Boven de ambtswoning van de Libische leider Muammar Kaddafi in de hoofdstad Tripoli is rook gezien. Dat hebben getuigen zondag laten weten. Ook zou in de buurt van de residentie van Kaddafi zijn geschoten.

De internationale coalitie heeft de aanvallen op het leger van Kaddafi zondag opgevoerd. De acties waren zaterdag begonnen. Een woordvoerder van het Pentagon zei zondag dat Kaddafi zelf niet op de ''lijst van doelen'' van de westerse landen staat.

Verzoek Nederland

Nederland is het hele weekeinde blijven wachten op de uitkomsten van overleg van de NAVO over Libië. Premier Mark Rutte had zaterdag na de topbijeenkomst in Parijs aangegeven dat Nederland bereid is acties te ondersteunen, maar een verzoek van de NAVO af te wachten. Maar diplomaten meldden zondag dat de NAVO grote moeite heeft om op een lijn te komen.

Turkije heeft bezwaren tegen het instellen van een zone waar niet gevlogen mag worden omdat het aanvallen op Libisch grondgebied zou inhouden. Zondagavond was de NAVO nog voor overleg bijeen. Komt er een verzoek, dan zal Nederland snel kunnen reageren gaf premier Rutte zaterdag al aan.

Uitnodiging

Rutte was op uitnodiging van de Franse president Nicolas Sarkozy naar de Franse hoofdstad gekomen, waar Frankrijk, de Verenigde Staten en Groot-Brittannië het voortouw namen voor ingrijpen in Libië. Andere landen doen ook al mee, maar volgens Rutte is het nu eerst zaak dat de NAVO bepaalt welke rol die organisatie kan spelen bij het militaire ingrijpen.

Dat kan leiden tot een verzoek aan Nederland om daaraan ook een bijdrage te leveren. Het kabinet is daartoe bereiden en zal er zeer serieus over nadenken, aldus de minister-president. ''Het kan dan heel snel gaan’’, zei hij. ''Het heeft niet zoveel zin om nu met veel spierballen te zeggen: dit zou Nederland kunnen leveren.''

De Nederlandse mijnenjager Hr. Ms. Haarlem is in ieder geval al in de Middellandse Zee, maar maakt deel uit van een NAVO-vlootverband dat volgens reguliere planning oefeningen doet in het gebied.

Herzien NAVO-planning

Turkije heeft zondag aangedrongen op het herzien van de NAVO-planning voor de acties in Libië. Dat hebben diplomaten in Brussel gezegd.

Turkije, aangesloten bij de 28 leden tellende NAVO, is het volgens diplomaten in Brussel niet eens met het instellen van een vliegverbod boven Libië omdat dit ook betekent dat aanvallen op Libisch grondgebied zouden kunnen worden uitgevoerd.

Onder meer door de bezwaren van Turkije heeft de NAVO zondag nog geen besluit kunnen nemen over de operationele plannen voor Libië. Het bondgenootschap studeert daar al weken op.

Verder zou Frankrijk er weinig voor voelen de leiding over de operatie aan de NAVO over te dragen. Volgens Parijs heeft het westers bondgenootschap een slechte reputatie in de Arabische wereld.

Egypte

Egypte zal niet meedoen aan de internationale luchtaanval in Libië. Dat heeft onder meer te maken met het grote aantal Egyptenaren dat in Libië woont, verklaarde de Egyptische minister van Buitenlandse Zaken Nabil Elaraby zondag.

Egypte wordt geregeerd door het leger sinds het vertrek van president Hosni Mubarak een maand geleden. Die geslaagde volksopstand bracht ook in buurland Libië mensen op straat. De Egyptische machthebbers steunden het instellen van een vliegverbod boven Libië.

Het Westen probeert Arabische landen te betrekken bij de operatie. Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten doen waarschijnlijk mee aan de luchtacties. Marokko en Jordanië waren zaterdag aanwezig bij overleg over de aanval, maar hebben hun steun nog niet bevestigd.

Robert Gates

De Amerikaanse minister van Defensie Robert Gates ziet geen heil in eventuele pogingen de Libische leider Muammar Kaddafi om te brengen. Dat zou onverstandig zijn, zei Gates zondag. De Britse minister van Defensie Liam Fox had eerder gezinspeeld op een gerichte aanval op Kaddafi.

Volgens Gates moet de internationale coalitie zich houden aan de VN-resolutie die afgelopen donderdag werd aangenomen.

''Als we doelen gaan toevoegen denk ik dat we een probleem creëren. Ik denk ook dat het onverstandig is doelen na te streven die je misschien niet kan bereiken'', zei de Amerikaanse minister van Defensie.

Profiel Libië

Alles over de onrust in het Midden-Oosten op onze special