WASHINGTON - Barack Obama nam deze week twee jaar geleden als eerste Afro-Amerikaan in de geschiedenis van de Verenigde Staten zijn intrek in het Witte Huis.

Foto:  AFP

De bijna messiaanse boodschap van hoop en verandering die hij verkondigde, is echter ingehaald door de rauwe realiteit.

De inmiddels 49-jarige Democraat worstelt nog altijd met de gevolgen van de erfenis die zijn voorganger George W. Bush achterliet: een diepe recessie.

De meer dan een biljoen dollar die in de economie is gepompt middels overheidsuitgaven en belastingverlagingen, heeft nog niet het gewenste effect gesorteerd. De werkloosheid is onverminderd hoog en het begrotingstekort is hoger dan ooit tevoren.

Grijzer

De aanvankelijk torenhoge populariteit van de duidelijk grijzer geworden en vaak vermoeid ogende Obama zakte in eigen land tot een dieptepunt. De afstraffing die zijn partij bij de tussentijdse verkiezingen van november kreeg, was ook een les in nederigheid voor hem.

Obama beleefde nadien een onverwachte opleving doordat hij een aantal belangrijke wetsvoorstellen door het Congres wist te loodsen en door betere economische cijfers. Ook zijn verzoenende toespraak na het drama in Tucson, waarbij een partijgenoot door het hoofd werd geschoten, maakte diepe indruk als in zijn beste tijden.

Samenwerken

Desalniettemin zal hij genoodzaakt zijn de resterende twee jaar van zijn ambtstermijn samen te werken met de Republikeinen. Die hebben al aangekondigd dat ze er alles aan zullen doen om Obama's grootste succes tot nu toe (naast de hervorming van Wall Street), de hervorming van het gezondheidsstelsel, terug te draaien.

In het buitenland blijft Obama onverminderd populair. Hij is het beste pr-wapen van de supermacht. Tot ieders verrassing kreeg hij in 2009 zelfs de Nobelprijs voor de Vrede toegekend voor zijn ''buitengewone inspanningen om de internationale diplomatie en samenwerking tussen volkeren te versterken'' en zijn inzet voor de reductie van kernwapens.

Erkenning

De president zelf sprak vooral van een erkenning voor zijn doelen, maar hij heeft concrete resultaten geboekt. De speech in Cairo in 2009 die bedoeld was als handreiking aan de moslimwereld, was historisch. In de nucleaire kwestie over Iran heeft hij een coalitie voor hardere sancties gesmeed.

Met Rusland kwam hij een nieuw ontwapeningsakkoord overeen. De terugtrekking van de Amerikaanse gevechtstroepen uit Irak verliep volgens plan en naar Afghanistan stuurde hij 30.000 extra militairen.

Guantanamo

Maar het internationaal zwaar bekritiseerde gevangenenkamp Guantanamo op Cuba is tegen Obama's beloftes in nog altijd open. De openlijke inzet voor democratie en mensenrechten is van de agenda verdwenen en het vredesproces in het Midden-Oosten stagneert.

Een eventuele herverkiezing van Obama in 2012 zal echter niet van internationale kwesties afhangen, maar grotendeels van de economie. Als die dan nog steeds kwijnt, zal Obama het zeer moeilijk krijgen om herkozen te worden.

Jimmy Carter

Dan zal hij onvermijdelijk als een geflopte president worden gezien; een tweede Jimmy Carter. Maar gaat het de goede kant uit, dan zal men ongetwijfeld terugkijken op begin 2011 als het keerpunt in zijn presidentschap.