Profiel: Kirgizië

Aanhoudende protesten in Kirgizië tegen de president zijn deze week volledig uit de hand gelopen. Een profiel van Kirgizië.

Het Centraal-Aziatische Kirgizië is zeer bergachtig. De hoogste berg, in het Tiensjangebergte aan de oostelijke grens met China, is 7439 meter hoog. In de schaarse dalen wordt landbouw bedreven. Dat is slechts 8 procent van de oppervlakte van het land, dat bijna 200.000 vierkante kilometer groot is.

Bevolking

Kirgizië telt 5,5 miljoen inwoners. Circa 70 procent van de bevolking is etnisch Kirgizisch. In het zuiden wonen veel Oezbeken. Die vormen 15 procent van de bevolking. In 2005 kwam het in het zuiden tot gewelddadige botsingen tussen Oezbeken en Kirgiezen. Nog steeds wonen er veel Russen in het land, vooral in de hoofdstad Bisjkek. De meerderheid van de Kirgiezen zijn tolerante soennieten.

Recente geschiedenis

Het bergachtige land van de Kirgiezen werd in 1876 ingelijfd bij het Russische Rijk. Communistisch Rusland kreeg greep op de streek in 1919. In 1936 werd de Kirgizische Socialistische Sovjetrepubliek gevestigd.

Alfabetisering ten tijde van de Sovjet-Unie leidde tot algemeen gebruik van de Russische taal. Voor meer dan een derde van de bevolking was het Russisch eind jaren tachtig de eerste taal. Dat was een erg hoog percentage in de toenmalige Sovjetrepublieken.

Kyrgyzstan werd tegen wil en dank 25 december 1991 onafhankelijk met ex-communist Askar Akajev als president. In 1993 veranderde de naam Kyrgyzstan in Kirgizische Republiek. In maart 2005 volgde de 'Tulpenrevolutie', die kort na de parlementsverkiezingen Akajev tot aftreden dwong. Koermanbek Bakijev is sindsdien de president van het land.

Politiek

Bakijev zou de macht van de president inperken ten gunste van de volksvertegenwoordiging en het corrupte staatsapparaat hervormen. Dat heeft hij volgens zijn opposanten nagelaten. Zijn regering is steeds autoritairder en corrupter geworden, meent de oppositie. De regering voert vaak de strijd tegen het islamitisch extremisme aan als reden voor betwiste maatregelen.

Economie

Kirgizië is een van de armste voormalige Sovjetrepublieken. Het voert fruit, groenten, tabak en goud uit. De VS hebben er een militaire basis in gebruik voor de aanvoer voor de strijd in Afghanistan.

Kirgizië dreigde begin 2009 met sluiting, toen het grote kredieten van Moskou kreeg toegezegd. De sluiting ging uiteindelijk niet door, toen het Pentagon bereid bleek drie keer zoveel huur te betalen. De VS gingen ook meer hulp geven. Rusland heeft er inmiddels twee militaire bases.

Tip de redactie