Rebellen en regering Sudan tekenen akkoord

DOHA - De grootste rebellenbeweging van Sudan en de regering hebben dinsdag in Qatar hun handtekening gezet onder een wapenstilstand en een raamakkoord voor verdere onderhandelingen om tot een algehele vredesregeling te komen.

De regering zou bereid te zijn de macht te delen met de JEM (Rechtvaardigheids- en Gelijkheidsbeweging) uit de conflictregio Darfur. De wapenstilstand geldt vanaf woensdag.

Uit gelekte documenten zou blijken dat Sudan de rebellenbeweging regeringsposten heeft aangeboden. JEM-leider Khalil Ibrahim was voor het begin van het conflict in het noordoostelijke Darfur minister in de Sudanese regering.

Hij zou de druk op de regering hebben opgevoerd om de verkiezingen uit te stellen, zodat hij zich kandidaat kan stellen. Mogelijk kiest de JEM er echter voor om oppositie te voeren.

Ook zou in het raamakkoord staan dat de relatief goed bewapende strijders van de JEM in het Sudanese leger worden opgenomen.

Burgeroorlog

In Darfur woedt sinds 2003 een burgeroorlog. Het conflict ontstond toen rebellen een opstand tegen de regering in Khartoem begonnen. De overheid nam wraak.

Door de Sudanese regering gesteunde Arabische milities brandden dorp na dorp van Afrikaanse stammen plat en verjoegen, mishandelden, verkrachtten en doodden inwoners.

Omgekomen

Ruim 300.000 mensen zijn omgekomen en twee miljoen mensen zijn op de vlucht geslagen. Sudanese president Omar Hassan al-Bashir is door het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag aangeklaagd voor oorlogsmisdaden.

De Sudanese leider, die in 1989 via een militaire staatsgreep aan de macht kwam, houdt het dodental echter op 10.000.

Maandag noemde Bashir het tekenen van het raamakkoord ''het begin van het einde van de oorlog in Darfur''. Volgens waarnemers wil de president graag een vredesakkoord sluiten met de rebellen voor de verkiezingen van 11 april, de eerste meerpartijenverkiezingen in 24 jaar.

Andere rebellengroepen weigeren echter te onderhandelen met de regering. De Sudan Liberation Army (SLA) wil eerst een einde aan het geweld in het land voordat het bereid is te praten.

Ondertekenaars

Naast Bashir en JEM-leider Ibrahim behoren de Tsjadische president Idriss Déby en gastheer Sheikh Hamad bin Khalifa al-Thani tot de ondertekenaars. Bashir kon veilig naar Qatar reizen, omdat dat land geen lid is van het ICC en geen verplichting heeft Bashir te arresteren.

Het akkoord is een vervolg op een raamovereenkomst die zaterdag in Doha werd aangenomen. Bashir zei dat de akkoorden van Doha ''de eerste stap vormen voor het beëindigen van de crisis'' in de West-Sudanese regio Darfur.

''Dit wordt het jaar van een nieuw Sudan, stabiel, vreedzaam en verenigd Sudan'', aldus de president.

Gesprekken

Gesprekken tussen JEM en Khartoem in gastland Qatar lagen al maanden stil. Maar sinds de onderlinge banden tussen Sudan en Tsjaad zijn aangetrokken zit er weer wat schot in de zaak.

Khartoem heeft buurland Tsjaad er altijd van beschuldigd de rebellen in Darfur te steunen, wat Tsjaad tegenspreekt. Ook in Tsjaad vinden binnenkort verkiezingen plaats.

Tip de redactie