KOPENHAGEN - Aan het einde van de eerste week van de klimaattop in Kopenhagen is vrijdag een concept van de verdragstekst vrijgegeven. Met die tekst moeten ministers en wereldleiders volgende week verder aan de slag.

Foto:  AFP

Ze zullen nog aardig wat werk hebben om het eens te worden, want veel van de tekst staat nog tussen blokhaken.

Dat geeft aan dat over die delen nog consensus bereikt moet worden. Zo staat er bijvoorbeeld dat de temperatuur de komende jaren niet meer dan [1,5] [2] graden Celsius mag stijgen.

Volgens wetenschappers moet de temperatuurstijging beperkt blijven tot hooguit 2 graden om ernstige gevolgen, zoals een extreme stijging van de zeespiegel, te voorkomen.

Een aantal eilandstaten pleit echter voor een maximum van 1,5 graad, omdat het water hen al letterlijk tot de lippen staat.

Raamakkoord

De ontwerptekst is in een week tijd teruggebracht van tweehonderd pagina's naar zeven. Dat komt doordat de politieke leiders niet langer streven naar een compleet verdrag, maar naar een raamakkoord dat later uitgewerkt kan worden. Daardoor kunnen de meest gedetailleerde onderhandelingspunten tijdelijk worden losgelaten.

Naast de verschillen van mening over de maximale temperatuurstijging op aarde, zijn de landen het ook nog niet eens over hoeveel broeikasgas er mag worden uitgestoten. De tekst biedt de mogelijkheid om in 2050 de uitstoot van CO2 wereldwijd te verminderen met 50, 85 of 95 procent ten opzichte van 1990. Ook deze aantallen staan tussen blokhaken.

Tijdslijn

Over geld voor landen die kampen met de gevolgen van klimaatverandering, tevens een heikel punt in de onderhandelingen, wordt in de tekst niet gesproken.

Een voorzet voor afspraken over een tijdslijn geeft de tekst ook niet. Daardoor is onduidelijk op welk moment de in Kopenhagen gemaakte afspraken omgezet kunnen worden in een verdrag.

Naast deze ontwerptekst wordt in Kopenhagen ook onderhandeld over het verlengen van het Kyoto protocol, waarin eerder al bindende afspraken zijn gemaakt. Het is nog onduidelijk welke van de twee teksten uiteindelijk de voorkeur zullen krijgen, of dat er een derde verdragstekst uit zal komen.

Milieuclubs positief

Milieuorganisaties zien positieve punten in het concept van het klimaatakkoord. Vooral de duidelijke verwijzing naar het al geldende Kyoto-protocol is in goede aarde gevallen. ''Deze tekst gaat er vanuit dat er voor een nieuwe periode afspraken gemaakt worden onder het Kyoto-protocol. Daar zijn we blij mee'', aldus Willem Verhaak van Milieudefensie.

''Met deze tekst kunnen ook de VS binnenboord worden gehouden'', zegt Verhaak. De VS hebben Kyoto niet geratificeerd, maar lijken welwillend te staan tegenover nieuwe afspraken.

Ook het Wereld Natuur Fonds is gecharmeerd van het raamwerk dat de onderhandelaars op tafel hebben gelegd. ''Het is een goede aanzet'', aldus Donald Pols. ''Het is sterk dat er duidelijke doelstellingen voor de korte en lange termijn zijn gesteld.''

Groot gat

Milieudefensie en het Wereld Natuur Fonds zien beiden nog wel een groot gat in het raamakkoord. ''Er staat niets in over de financiering'', verwijst Pols naar het geld dat arme landen nodig hebben om zich te wapenen tegen de gevolgen van klimaatverandering. ''Het is aan de ministers en wereldleiders om met getallen te komen.''

Verder vindt het Wereld Natuur Fonds dat er te weinig aandacht is voor de strijd tegen ontbossing. ''Ook is Afrika op een zijspoor gezet. Dat continent wordt haast niet genoemd'', aldus Pols. Milieudefensie hoopt dat de tekst door de politici nog concreter wordt gemaakt, zodat er uiteindelijk een goed verdrag komt te liggen.