Restant ozongat trekt over zuidpunt Amerika
DE BILT - Een restant van het ozongat trekt op het ogenblik over de zuidelijkste punt van Zuid-Amerika.
Foto: NASA
Dat levert extreem hoge waarden aan ultraviolette straling, oftewel zonkracht. op. Dat schrijft het KNMI op zijn website.
Het ozongat ontstaat ieder jaar in september boven de Zuidpool als het lente is op het zuidelijk halfrond.
Doordat er zo weinig ozon is, heeft de uv-straling meer ruimte om de aarde te bereiken. Restanten van het ozongat boven de Zuidpool komen gemiddeld om de paar jaar boven Zuid-Amerika terecht.
Zeeklimaat
In Nederland is de zonkracht het sterkst in mei en juni, wanneeer de zon het hoogst aan de hemel staat. Acht is de hoogste waarde.
Uit berekeningen van het KNMI blijkt dat de zonkracht in de zuidpunt van Zuid-Amerika dezer dagen kan oplopen tot 12 of 14.
Dat is de hoogste waarde ooit gemeten in een zeeklimaat, terwijl het in het gebied nu juist erg koud is. Zo'n sterke zonkracht komt doorgaans alleen in tropische of subtropische gebieden voor.
Koelvloeistof
De ozonlaag bevindt zich in de stratosfeer op 15 tot 30 kilometer hoogte. Het ozongat boven Antarctica is vooral ontstaan door drijfgassen in spuitbussen en koelvloeistof in koelkasten, voornamelijk chloorfluorkoolwaterstoffen (CFK's).
Wetenschappers onderkenden voor het eerst begin jaren zeventig dat CFK's de ozonlaag aantasten. Halverwege de jaren tachtig werd het ozongat ontdekt.
Ontwikkelingslanden
CFK's worden nauwelijks meer gebruikt, waardoor de hoeveelheid in de atmosfeer langzaam afneemt. Waarschijnlijk verdwijnt het ozongat in de loop van deze eeuw. Het broeikaseffect vertraagt het herstel.
Daarbij komt dat de opvolgers van de CFK's ook bijdragen aan de opwarming van de aarde. Deze HFK's zullen in 2050 verantwoordelijk zijn voor 14 procent van de uitstoot van het broeikasgas CO2, doordat deze stoffen in ontwikkelingslanden steeds vaker gebruikt worden in koelkasten en airconditioningssystemen.
Volgens wetenschappers ligt de uitstoot van HFK's in ontwikkelingslanden dan 800 procent hoger dan in ontwikkelde landen.
Startpagina