Brits parlement moet toestemming geven voor start Brexit

De Britse regering moet eerst het parlement om toestemming vragen voor kan worden gestart met de uittreding van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie.

De Hoge Raad in Londen oordeelde donderdag over de zogeheten artikel 50-procedure. De regering gaat tegen de uitspraak in beroep bij de hoogste rechter. 

Artikel 50 uit het verdrag van Lissabon is de enige manier waarop een lidstaat zijn lidmaatschap van de Europese Unie kan beëindigen. Op 23 juni van dit jaar stemde een nipte meerderheid van de Britten voor de uittreding van het Verenigd Koninkrijk uit de EU, de zogeheten Brexit.

De uitspraak van de Hoge Raad is hoopgevend voor tegenstanders van de Brexit. Parlementsleden die tegen de uittreding zijn, kunnen immers tegenstemmen. Als een meerderheid van het parlement tegen het in gang zetten van de artikel 50-procedure stemt, kan de Brexit formeel dus niet doorgaan. 

Het is echter de vraag of parlementsleden zich durven uitspreken tegen het oordeel van de Britse bevolking. 

Theresa May

Premier Theresa May zegt dat ze nog steeds van plan is om artikel 50 in maart volgend jaar in werking te laten treden. Ze laat via een woordvoerder weten dat de rechterlijke uitspraak het uitgestippelde schema niet zal veranderen. Experts denken echter dat het nog maanden kan duren voor de Brexit daadwerkelijk in gang kan worden gezet, indien de uitspraak van de hoge raad niet wordt herroepen.

May houdt vrijdag telefonisch overleg met de voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker. Brussel wil voorlopig niet op de uitspraak van de rechter reageren. 

De overige 27 lidstaten van de EU hebben al laten weten dat de artikel 50-procedure de enige weg is waarlangs een Brexit kan plaatsvinden. Wanneer de procedure in werking treedt, duurt het nog zo'n twee jaar voor de uittreding een feit is.

Aanklacht

De zaak tegen de regering werd aangespannen door enkele inwoners van het Verenigd Koninkrijk en Britten die in het buitenland wonen, zoals zakenvrouw Gina Miller uit Frans-Guyana en een Londense kapper. Ze zijn bang voor economische schade en de toekomst van hun kinderen als zij straks geen EU-burgers meer zijn. De rechtszaak werd voor een grootdeel betaald met behulp van crowdfunding.

De klagers noemden de beslissing van May om het parlement te passeren "ongrondwettelijk". Meerdere klagers ontvingen doodsbedreigingen, aldus The Guardian.

Aanklagers vrezen voor toekomst na Brexit

Noord-Ierland

Ook inwoners van Wales en Noord-Ierland, waar een groot deel van de bevolking tegen een Brexit stemde, dienden een klacht in tegen de procedure.

Eerder lukte het Noord-Ierland niet om zich afzonderlijk tegen de artikel 50-procedure te verzetten. Vorige week oordeelde de rechter dat toestemming van het Noord-Ierse deelparlement niet vereist is voor de procedure kan worden gestart. De Noord-Ieren hopen nu op steun van federale parlementariërs.

Ook de Schotten zijn tegen een Brexit. De Schotse premier Nicola Sturgeon beraadt zich op een nieuw onafhankelijkheidsreferendum indien de belangen van Schotland bij een Brexit niet worden behartigd. 

Het hoger beroep in de zaak dient eind dit jaar.

Onzekerheid

Minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem is bang dat de uitspraak tot extra onzekerheid over de Britse uittreding uit de Europese Unie leidt. 

''Ik hoop niet dat dit leidt tot meer vaagheid en meer vertragingen, want dat is slecht voor het Verenigd Koninkrijk, de EU en voor Nederland", zei Dijsselbloem, die tevens voorzitter is van de Eurogroep.

Hij zei dat de uitspraak vanuit democratisch oogpunt goed is, maar benadrukt dat extra onzekerheid over de uitkomst en de tijdlijn negatief is.

Lees meer over:
Tip de redactie