Voorstanders Brexit euforisch, kabinet wil stabiliteit economie

Voorstanders van een Brexit spreken van Onafhankelijkheidsdag nu de Britten voor het uittreden uit de EU hebben gekozen. Het andere kamp reageert geschokt en bedroefd.

Bekijk ons liveblog (gesloten)

Premier Mark Rutte spreekt van "een teleurstellende uitslag". "De Britten zijn een partner van ons. Het is nu aan Cameron (premier VK, red.) om op de uitslag te reageren en deze te interpreteren. Dit zal een tijd gaan duren", stelt hij tegenover de NOS.

Volgens hem is het moeilijk in te schatten wat de gevolgen zijn voor Nederland. "We moeten nu zorgen voor de stabiliteit in onze economie."

Rutte zegt verder de uitslag te zien als een stimulans om de onvrede binnen de Europese landen over Europa te adresseren. Hij denkt overigens niet dat er ook in Nederland belangstelling bestaat voor een referendum over een vertrek van Nederland uit de Europese Unie.

Nieuwe werkelijkheid

Minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën) spreekt van "een nieuwe werkelijkheid". "Dit moeten we accepteren. Voor mij blijft het belangrijkste om economische en politieke stabiliteit in Europa te houden", stelt hij.

"Mijn agenda voor de Eurogroep verandert niet. We zullen de samenwerking blijven versterken en verdiepen. Samen werken aan structurele hervormingen om concurrerender te worden. We zijn vastberaden om het economisch herstel voort te zetten."

Vicepremier Lodewijk Asscher zei later dat het besluit van de Britse bevolking een "risico" vormt voor de begroting van volgend jaar. De Brexit levert schade op voor de Nederlandse economie, zei hij na afloop van de wekelijkse ministerraad.

Het kabinet komt in september met de begroting van volgend jaar. Pas dan zal duidelijk zijn of de Brexit financiële gevolgen heeft. "Hoeveel het schaadt kun je nu nog niet zeggen." Volgens Asscher is het belangrijk de handelsrelaties met Groot-Brittannië zo veel mogelijk in stand te houden.

Volgens minister Bert Koenders (Buitenlandse Zaken) wordt met de Brexit "een nieuwe bladzijde omgeslagen". "We moeten aan de slag met de zorgen die in en over Europa heersen", stelt hij. Koenders zit vrijdag in Luxemburg de bijeenkomst voor waar de 28 lidstaten de uitslag van het Britse referendum bespreken.

Dijsselbloem: 'Wij moeten niet pad Britten volgen'

Europese Unie

Na topoverleg in Brussel tussen Jean Claude Juncker (EC), Martin Schulz (EP), Donald Tusk (president Europese Raad) en Rutte (tijdelijk voorzitter EU) is een gezamenlijke verklaring uitgegaan. De vier roepen het VK op om snel in actie te komen om het proces van uittreden in gang te zetten. 

"In een vrij en democratisch proces hebben de Britten hun wens uitgesproken om de Europese Unie te verlaten. We betreuren dit besluit, maar respecteren het", zo valt te lezen. "Dit is een ongekende situatie, maar we zijn verenigd in onze reactie. De Europese Unie met 27 lidstaten zal doorgaan. De Europese Unie is de basis van onze gezamenlijke politieke toekomst."

De Duitse Bondskanselier Angela Merkel roept op kalm en verenigd te blijven. "We moeten nu geen overhaaste beslissingen nemen", zei ze over het vertrekproces.

Barack Obama stelt dat de Verenigde Staten de uitkomst respecteren. Hij benadrukt dat de vriendschap tussen Amerika en het Verenigd Koninkrijk voortduurt. 

Brexit-referendum

De Britse premier David Cameron heeft vrijdagochtend zijn aftreden aangekondigd. Een meerderheid van de Britten stemde donderdag vóór een vertrek uit de Europese Unie. © AFP
Cameron zei: "Het land heeft nu vers leiderschap nodig. Ik wil het schip komende weken proberen stabiel te houden, maar ik ben niet de juiste kapitein om het land naar de volgende stap te leiden." © ANP
Het kamp dat de EU wil verlaten wist uiteindelijk 51,9 procent van de stemmen te winnen. Het verschil in stemmen is 1,27 miljoen; bijna 17,5 miljoen Britten stemden donderdag voor een Brexit. © AFP
Oud-burgemeester van Londen Boris Johnson, het gezicht van de Brexit-campagne, verlaat zijn huis om een reactie te geven. Hij wordt gezien als de opvolger van Cameron als de nieuwe Britse premier. © AFP
Nigel Farage, leider van de UK Independence Party, claimt de overwinning. © AFP
Tegenstanders van de Brexit horen de uitslag. © AFP
Voorstanders van een Brexit reageren verheugd na de eerste uitslagen. © ANP
Premier Mark Rutte spreekt van "een teleurstellende uitslag". Volgens hem is het moeilijk in te schatten wat de gevolgen zijn voor Nederland. "We moeten nu zorgen voor de stabiliteit in onze economie." © ANP
De Brexit zorgt voor een schokgolf op de beursvloeren. De Amsterdamse beurs is vrijdag met dieprode cijfers aan de handelsdag begonnen. © ANP
Een voorstander van een Brexit. © AFP
Voorstanders van het 'in'-kamp. © AFP
Stemmen worden geteld bij een stembureau in Groot-Brittannië. © AFP
Tegenstanders van een Brexit zien de uitslagen in het voordeel van een Brexit uitpakken. © AFP
Tegenstanders van een Brexit verzamelen zich in Royal Festival Hall in Londen. © AFP
Een voorstander van het Britse EU-lidmaatschap trotseert de regen. © AFP
Een hond wacht op zijn baasje die zijn of haar stem uitbrengt. © AFP
Een voorstander van het Britse EU-lidmaatschap staat bij metrostation Kings Cross in Londen. © AFP
Nigel Farage, leider van de Britse UKIP-partij en voorstander van de Brexit, heeft in het zuiden van Londen zijn stem uitgebracht. © AFP
Britten lopen naar een stemlokaal bij een pub in Londen. © AFP
Gepensioneerden hebben hun stem uitgebracht in Chelsea. © AFP
In het Verenigd Koninkrijk zijn donderdagochtend om 7.00 uur (lokale tijd) de stembussen geopend voor het referendum over het Britse lidmaatschap van de Europese Unie. © AFP
In Engeland, Wales, Noord-Ierland, Schotland en Gibraltar kunnen mensen donderdag tot 22.00 uur hun stem uitbrengen. © ANP
De Britten stemmen voor het verlaten van de EU of voor behoud van het lidmaatschap. © ANP
David Cameron en zijn vrouw Samantha net na het stemmen. © AFP
Britten stemmen in het kleine dorpje Little Milton, vlakbij Oxford. © AFP

Deel deze foto via:

Terug naar slideshow

Cameron

De Britse premier David Cameron kondigde vrijdagochtend aan af te treden. Hij voerde afgelopen weken campagne voor het blijven in de Europese Unie.

"Ik heb campagne gevoerd op de enige manier waarop ik dat kan. Ik heb gezegd wat ik vond en voelde, ik heb niets achtergehouden", aldus Cameron in een verklaring. "Het land heeft nu vers leiderschap nodig. Ik wil het schip komende weken proberen stabiel te houden, maar ik ben niet de juiste kapitein om het land naar de volgende stap te leiden."

Hij wil voor het congres van zijn partij in oktober een nieuwe leider, mogelijk wordt dit zijn partijgenoot Boris Johnson. Johnson was afgelopen jaren burgemeester van Londen en voerde campagne vóór een Brexit.

Video: Cameron kondigt aftreden aan na Brexit

Johnson

Volgens Johnson wordt met de uitslag de democratische controle teruggepakt. "Het mooiste van ons land is de parlementaire democratie. Donderdag heeft de bevolking zich uitgesproken voor democratie. Daar kunnen we trots op zijn", zei hij vrijdag.

Hij benadrukte dat er op korte termijn niks verandert en sprak ook uit dat het VK onderdeel van Europa blijft. "Dit betekent niet dat het VK minder verenigd of minder Europees zal zijn. We worden niet geïsoleerd. We zijn onderdeel van Europa, daar ligt onze toekomst."

Farage

Volgens één van de grootste voorvechters voor een Brexit in het Verenigd Koninkrijk, Nigel Farage van het eurosceptische UKIP, kan deze dag de geschiedenis in gaan als Onafhankelijkheidsdag. "Dit is een overwinning voor het echte volk, een overwinning voor de gewone man. Laat 23 juni de geschiedenis in gaan als 'independence day'", aldus Farage.

De Britse minister van Buitenlandse Zaken Philip Hammond stelde dat de Britse economie door de uitslag kan rekenen op "enkele zeer grote uitdagingen".

Farage: '23 juni gaat de geschiedenis in als onze Onafhankelijkheidsdag'

Nederlandse partijen

D66 wil, nu de Britten 'nee' hebben gezegd tegen de EU, dat het Verenigd Koninkrijk dan ook meteen het proces voor een Brexit in gang zet.

"Wat D66 betreft is het duidelijk, aankomende dinsdag moet Cameron direct het Brits verzoek op tafel leggen om de EU te verlaten. We kunnen ons niet langer laten gijzelen door de Britten", aldus D66-Kamerlid Kees Verhoeven.

Vanuit het kamp van PVV-leider Geert Wilders, die ook in Nederland een referendum wil over in of uit de EU, is de reactie diametraal anders. "Groot-Brittannië wijst Europa de weg naar de toekomst en de bevrijding. Het is nu tijd voor een nieuwe start, vertrouwend op eigen kracht en soevereiniteit. Ook in Nederland", aldus Wilders.

Een referendum over een 'Nexit' lijkt CDA-leider Sybrand Buma "onverstandig". "Referenda creëren onzekerheid, juist in een tijd dat leiderschap nodig is. Daar hoort bij dat de toekomst van Nederland in Europa ligt", aldus Buma tegen NU.nl.

SP-leider Emile Roemer laat op Twitter weten dat de EU hervormd moeten worden. "Een mokerslag voor Brussel en voor politici die werken aan Superstaat Europa. De EU moet op de schop. Minder Brussel, meer democratie", zegt hij.

De Tweede Kamer gaat maandagavond in debat met premier Rutte over de uitkomst van het Britse referendum.

Klaver: 'Europa kan mislukken'​ 

Lees meer over:
Tip de redactie