Winst voor Brexit-kamp in Brits EU-referendum

Het Brexit-kamp heeft gewonnen in het Britse referendum over lidmaatschap van de Europese Unie.

Bekijk ons liveblog (gesloten)

Premier David Cameron, een tegenstander van een Brexit, heeft vrijdagochtend zijn aftreden aangekondigd. Zijn lot was verbonden aan de uitkomst van het referendum. 

Het kamp dat de EU wil verlaten wist uiteindelijk 51,9 procent van de stemmen te winnen. Het verschil in stemmen is 1,27 miljoen; bijna 17,5 miljoen Britten stemden donderdag voor een Brexit. De kiescommissie heeft de resultaten vrijdagochtend rond 8.30 uur (Nederlandse tijd) bevestigd. 

De stembussen gingen donderdagavond om 23.00 uur (Nederlandse tijd) dicht. De opkomst was hoog: 72 procent.

Londen

Vooral in Engeland en Wales heeft het Brexit-kamp goed gescoord. In Schotland stemde een grote meerderheid voor behoud van het Britse EU-lidmaatschap. Ook in Noord-Ierland won het 'blijf'-kamp overtuigend.

Philip Hammond, de Britse minister van Buitenlandse Zaken, vreest dat de druk op Rusland wordt verlaagd nu het Verenigd Koninkrijk de EU verlaat. Hij zegt ook te verwachten dat de Britse economie slechter af is met een vertrek uit de EU. "Poetin zal iets minder druk voelen en iets vrolijker zijn vanochtend", stelt Hammond. 

De uitkomst van het referendum heeft ook internationaal een schokgolf teweeggebracht. In Ierland en Frankrijk komen politici bijeen voor crisisberaad. Premier Mark Rutte spreekt van een teleurstellende uitkomst. De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Frank-Walter Steinmeier spreekt van een trieste dag voor Europa. 

Het Verenigd Koninkrijk, met Engeland, Schotland, Wales en Noord-Ierland, is sinds 1973 lid van de EU, toen nog aangeduid als de Europese Economische Gemeenschap.

Video: Inwoners Engelse stad Sunderland kiezen voor Brexit

Procedure

Nu het Verenigd Koninkrijk de EU gaat verlaten, moet artikel 50 van het Verdrag van Lissabon in werking treden. Daarin staat de vertrekprocedure beschreven. Niet tot in detail, want veel hangt af welke afspraken worden gemaakt met het vertrekkende land, met name over nieuwe handelsverdragen.

Het uiteindelijke akkoord wordt gesloten door de Europese Raad, de vergadering van EU-regeringsleiders, na goedkeuring van de volksvertegenwoordigers in het Europees Parlement. De onderhandelingen zullen in ieder geval twee jaar duren.

Ook over deze procedure zijn beide kampen het echter niet eens. Cameron heeft altijd gezegd direct de vertrekprocedure te willen starten als het tot een Brexit komt. Dat kan wat hem betreft op de eerstvolgende Europese top van 28 en 29 juni.

Aanhangers van 'leave' zijn minder resoluut en willen eerst onderhandelen met de andere lidstaten. Uiterlijk in 2020 moet het vertrek definitief zijn afgerond en moet er een handelsakkoord met de EU liggen.

Pond

Het Britse pond sterling beleefde vrijdagochtend de grootste tussentijdse val ten opzichte van de dollar in de geschiedenis. Daarbij was het ook de meest beweeglijke dag voor de munt ten opzichte van andere valuta, zoals naast de dollar ook de euro en de yen, ooit.

De Britse munt reageert al sinds donderdag sterk op peilingen en op de eerste uitslagen. Omstreeks middernacht werd voor een pond nog een waarde van 1,5009 dollar opgetekend, kort nadat de stembureaus gesloten waren.

De Europese beurzen zijn vrijdag met dieprode cijfers aan de handelsdag begonnen. Het vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de EU zorgde voor een schokgolf op de beursvloeren. Handelaren spraken van een Zwarte Vrijdag.

De AEX-index in Amsterdam opende pas na zo'n tien minuten. De index stond 8,7 procent lager op 410,66 punten. De beurs in Londen kelderde 7,9 procent. De graadmeters in Parijs en Frankfurt kelderden respectievelijk 8,3 en 8,6 procent.

Kiezer

Een recordaantal Britten had zich voorafgaand aan het referendum als kiezer geregistreerd, 46,49 miljoen mensen waren van plan naar de stembus te gaan. Bij de parlementsverkiezingen van 2015 waren dat er 46,35 miljoen.

Lees meer over:
Tip de redactie