Italië verbolgen over aangekondigde grenscontroles Oostenrijk

Italië heeft dinsdag de ambassadeur van Oostenrijk op het matje geroepen. De stap volgt op de aankondiging van Oostenrijk grenscontroles tussen beide landen in te voeren, aldus het Italiaanse ministerie van Buitenlandse Zaken.

Oostenrijk heeft vier gepantserde voertuigen in de buurt van zijn grens met Italië gestationeerd om migranten tegen te houden en zal waarschijnlijk "heel snel" met controles beginnen bij een belangrijke grensovergang, zeiden functionarissen van het Oostenrijkse ministerie van Defensie dinsdag.

De geplande controles omvatten ook de drukke Brennerpas, een stap waartegen Italië eerder al waarschuwde omdat dit tegen EU-regels voor vrij verkeer ingaat.

"Ik verwacht dat de grenscontroles snel worden ingevoerd", zei minister van Defensie Peter Doskozil dinsdag tegen de krant Kronenzeitung. Doskozil's woordvoerder zei later dat er geen concreet tijdschema voor de nieuwe controles is. "Maar we zien hoe de situatie in Italië acuut wordt."

'Ongekend'

De Italiaanse minister van Binnenlandse Zaken Marco Minniti zei verrast te zijn door de aankondiging van Oostenrijk. "Dit is een ongerechtvaardigd en ongekend initiatief dat, indien niet onmiddellijk gecorrigeerd, onvermijdelijk consequenties zal hebben voor de veiligheidssamenwerking tussen de buurlanden", zei Minniti in een verklaring.

Zowel Italië als Oostenrijk is lid van de Schengen-zone van open grenzen, maar het vrije verkeer is in gevaar door de herinvoering van controles bij meerdere grenzen sinds het aantal migranten sinds 2015/16 aanzienlijk is toegenomen.

Actieplan

In een actieplan presenteerde de Europese Commissie dinsdag een reeks maatregelen die Italië te hulp moeten schieten. Ruim 85.000 mensen maakten dit jaar al de oversteek vanuit Libië en er verdronken er zeker 2150.

De commissie stelt per direct 35 miljoen euro beschikbaar aan Italië om migranten beter te kunnen opvangen. Van de EU-landen wordt verwacht dat ze meer en sneller asielzoekers overnemen uit Italië. Ook zouden ze meer geld moeten storten in het Afrika-fonds en meer erkende vluchtelingen direct uit Afrika naar Europa laten overkomen.

Verder moet er in Libië een maritiem reddings- en coördinatiecentrum worden opgezet. Voor hulporganisaties op zee wordt een gedragscode opgesteld. Die moet leiden tot meer coördinatie en overleg. Schepen van hulporganisaties worden door mensensmokkelaars vaak gezien als een soort taxidienst voor vluchtelingen.

Bovendien staan asielexperts klaar om de Italianen bij te staan, en kan de Europese grens- en kustwacht Italië desgevraagd helpen met het terugsturen van kansloze asielzoekers. De druk op Afrikaanse landen om hieraan mee te werken moet worden opgevoerd.

Solidariteit

Italië moet ondertussen snel de opvangcapaciteit vergroten en asielaanvragen veel sneller afhandelen. Ook moet er meer ruimte komen om migranten op te sluiten, aldus Brussel.

"De focus van onze inspanningen moet liggen bij solidariteit, met hen die oorlog ontvluchten, en met onze lidstaten die het meest onder druk staan", aldus commissievoorzitter Juncker.

Zijn tweede man, Frans Timmermans sprak zijn "grote bewondering" uit voor de inspanningen van de Italiaanse regering en noemde de roep om solidariteit ''compleet gerechtvaardigd''. "Als we Italië blijven steunen, kan er een duurzame oplossing komen", toonde Timmermans zich optimistisch. Maar dan moeten de vele economische migranten die geen recht hebben op bescherming echt snel worden teruggestuurd naar hun land van herkomst, benadrukte hij.

De plannen dienen als input voor de EU-ministers verantwoordelijk voor asielzaken, die donderdag in Estland vergaderen.

100.000 migranten

Sinds begin dit jaar hebben volgens de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) meer dan 100.000 migranten over zee Europa bereikt. De meeste vluchtelingen kwamen aan bij de Italiaanse kusten, in totaal 85.183. Dat waren er meer dan in dezelfde periode een jaar eerder (71.279), aldus de in Genève gevestigde organisatie op dinsdag.

Aanzienlijk minder migranten gingen naar Griekenland (9.290), Cyprus (273) en Spanje (6.464). In de aanloop naar een bijeenkomst van ministers van Binnenlandse Zaken van de EU-landen op donderdag en vrijdag, riep het IOM op Italië in de vluchtelingencrisis te ondersteunen.

Op de gevaarlijke route over de Middellandse Zee kwamen dit jaar al 2.247 migranten om het leven.

Lees meer over:
Tip de redactie