Dit staat in het vluchtelingen-akkoord dat de EU sloot met Turkije

De Turkse president Recep Tayyip Erdogan heeft maandag gedreigd het vluchtelingenakkoord met de Europese Unie op te zeggen. 

Europese leiders van de 28 EU-lidstaten sloten een akkoord met Turkije over de aanpak van de vluchtelingencrisis. Dit staat, in brede zin, in het akkoord. 

Het belangrijkste onderdeel van het akkoord is een soort ruilsysteem. 

Om de migrantenstroom te controleren neemt de EU alleen nog maar erkende vluchtelingen vanuit Turkije op. Asielzoekers die op eigen houtje vanuit Turkije de oversteek wagen naar Griekenland, worden vanaf 4 april teruggestuurd.

De teruggestuurde asielzoekers krijgen een notitie en komen onderaan een lijst te staan voor een doorreis. Ook moet Turkije asielzoekers die geen recht hebben op asiel, uit bijvoorbeeld Pakistan, Marokko of Algerije, terugnemen.

Vervolgens zal de EU voor iedere Syriër die wordt teruggestuurd er eentje opnemen, maar wel een Syriër die zich in Turkije heeft laten registreren. Deze aanpak moet de migranten ervan weerhouden om de gevaarlijke reis over de Egeïsche Zee te wagen en een einde maken aan het mensonterende verdienmodel van de mensensmokkelaars.

Turkije krijgt toezeggingen op visumgebied.

De EU biedt Turkije verregaande visumliberalisatie, wat in de praktijk betekent dat Turkse staatsburgers in de toekomst visumvrij naar de EU kunnen reizen.

Maar Turkije moet wel eerst voldoen aan de 72 door Europa gestelde voorwaarden, zoals het in gebruik nemen van paspoorten die fraudebestendig zijn.

Ook worden gesprekken gestart over Turkse toetreding tot de EU. 

De onderhandelingen over toetreding tot de EU worden heropend en betreffen de begroting. Cyprus heeft beloofd om nog geen veto uit te spreken over toetredingsgesprekken zolang deze slechts de begroting betreffen. 

Een EU-lidmaatschap lijkt erg ver weg na de recente overname van een Turkse krant en een Turks persbureau door de Turkse regering. Nu de Turkse president Erdogan steeds meer autocratische trekjes vertoont, voldoet Turkije ook bij lange na niet aan de zogenoemde Kopenhagen-criteria voor toetreding tot de Unie. 

Ander obstakel is dat Erdogan het verzoek aan Turkije hekelt om de antiterreurwetgeving aan te passen om de beoogde visumregeling, die deel uitmaakt van het akkoord, te kunnen treffen, terwijl het land te maken heeft met vele aanvallen. Zijn reactie heeft de zorgen vergroot over het akkoord met Turkije om visumvrij reizen toe te laten.

De EU gaat Turkije veel geld betalen.

Een belangrijk onderdeel van de deal betreft de verbetering van de omstandigheden in de Turkse opvangcentra. Turkije neemt nu al 2,7 miljoen vluchtelingen op en een pot van 3 plus 3 miljard euro, op te hoesten door de EU-lidstaten, moet zorgen voor betere gezondheidszorg, scholing en werk voor de vluchtelingen. De EU heeft toegezegd het financieringsproces te versnellen. 

Het bedrag van in totaal 6 miljard euro wordt niet overgemaakt naar de Turkse regering, maar het gaat naar organisaties die voor de betere leefomstandigheden voor de vluchtelingen moeten zorgen. Na een eerste tranche moeten er zichtbare en goede resultaten worden geboekt voordat de volgende tranche zal worden overgemaakt.

Daartegenover staat dat de Turken de grenzen beter moeten gaan bewaken en werk moet maken van een goede registratie en integratie van de vluchtelingen.

Lees meer achtergrondverhalen in NUweekend

Lees meer over:
Tip de redactie