Zadie Smith - On Beauty

In haar derde boek laat Smith twee pedante hoogleraren en hun gezinnen diverse vetes met elkaar en de misstanden in de wereld uitvechten.

Bookerprize 2005

On Beauty staat op de shortlist van de Man Bookerprize 2005 - een van de meest prestigieuze literaire prijzen die op 10 oktober wordt toegekend. Vandaar die drie sterren: want Smith's nieuwste roman is bepaald niet slecht, maar ook beslist niet beter dan de voor de Shortlist schandalig gepasseerde Shalimar the Clown van Salman Rushdie. Diens stijlvastheid en beheersing van teugels zijn in Smith's verhaal ver te zoeken; On Beauty gaat halverwege op onvaste benen twijfelen tussen satire, humor, drama, politiek pamflet en familiekroniek.

Familie Belsey

Centraal in het verhaal staan de Belseys, met Howard Belsey als de pater familias. Howard is hoogleraar aan een semi-hoogaangeschreven universiteit in Wellington, New England. Zijn vrouw Kiki is een voluptueuze negerin met meer common sense dan intellectuele bagage. Samen hebben ze drie kinderen: Jerome, die zich tot hun afgrijzen heel godsdienstig is gaan gedragen, Zora, een onmogelijk bitse over-achiever, en Levi, die zich als halfbloed African-American via bozige rapsongs en dito streetkids identificeert met achtergestelde zwarten waar dan ook.

Vetes

Om in raplingo te blijven: Howard heeft 'beef' met Monty Kipps, een andere hoogleraar die hem ooit heeft terechtgewezen op zijn proefschrift over Rembrandt. Die terechtwijzing was, wel, terecht, maar sindsdien kan Howard die Monty niet meer luchten of zien - zo'n kinderachtige vent is hij wel. Howard pruilt ook dat zijn vrouw Kiki boos is over zijn buitenechtelijke affaire, en om het feest compleet te maken prikt hij z'n snikkel ook nog eens in Monty's knappe maar krengige dochter Victoria, "call me Vee". Smith voegt hier tevens een subplot toe, door Jerome te laten vallen voor Vee, maar dat kent geen Romeo & Juliette-einde.

Inconsistent

Howard is een prutser, en het boek begint met een tirade via mail van Jerome aan zijn vader. Die is vermakelijk, en Howard's blunderende actie op Jerome's overhaaste huwelijksplannen ook. Smith doorspekt haar boek met dat soort dolkomische verwikkelingen, maar faalt op de belendende panelen zoals maatschappelijke standpunten en drama. Levi's gedweep met de rapmovement en onderdrukking wordt er veel te karikaturaal op afgeschilderd. Kiki's gevoel over etnische tegenstellingen is een stuk krachtiger, maar gezien de beperkte visie van haar personage maakt Smith zich er te makkelijk van af met enkele gemeenplaatsen en folkloreanekdoten over haar achtergrond. Halverwege het boek gaat de genrewissel zich wreken, en wordt daardoor te inconsistent qua opbouw - zeker voor een Bookerprize-kandidaat.

On Beauty - Zadie Smith
Uitgeverij Penguin


Bestel dit boek direct:


On Beauty
Zadie Smith

Tip de redactie