The curious incident of the dog - Mark Haddon

The curious incident of the dog (Met subtitel: In the night-time) heet dit weergaloze boek van Mark Haddon. Aan het woord is Christopher Boone, een 15-jarige jongen uit Swindon (Engeland) met het Asperger Syndroom. Dat syndroom is een vorm van autisme, waardoor Christopher leefpatroon volgens strakke lijnen moet indelen wil hij kunnen nadenken en functioneren.

Dus zijn wereld bestaat uit klokken, kompassen, kaarten, plattegronden, afspraken, cijfers en getallen. Gele en bruine kleuren verdraagt hij niet, en hij liegen doet hij niet. Niet omdat hij de moralistische Cipier van de Waarheid wil uithangen, maar simpelweg omdat leugens zijn leven complexer maken. Dat geldt uiteraard voor iedereen, alleen Christopher trekt er de juiste conclusies uit.

Die argeloze oprechtheid maakt Christopher tot een bizarre, maar tegelijkertijd een van de meest ontwapenende romanpersonages van het jaar. Omdat hij onbewust zijn omgeving – alsook de lezer – een spiegel voorhoudt. Treffend is hoe hij in zijn kleine kamer van een paar vierkante meter steeds nieuwe geluiden en vormen ontdekt en herontdekt, terwijl ‘normale’ mensen duizenden kilometers af leggen om nieuwe ervaringen op te doen in een ver, exotisch oord.

Daarover velt hij geen oordeel: het verbaast hem slechts dat iedereen zo blind is. Ruzies verbazen hem ook, want sociale fricties kan hij niet plaatsen. Dat maakt hem ook niet tot de makkelijkste zoon die een mens zich kan wensen, want zoiets vertrouwds als aanraken verdraagt hij niet.

Christopher’s moeder is overleden, zo heeft zijn vader hem verteld. Maar hoe zit dat precies? Als hij de hond van de buurvrouw dood in haar tuin vindt, gaat hij zelf op onderzoek uit om de dader te vinden en ontleedt geheimen die alle sop zijn kop zetten. Zijn favoriete karakter is Sherlock Holmes, daar die dezelfde methodiek hanteert als hijzelf: je compleet afsluiten van je omgeving om je op één doel te concentreren.

Dat die omgeving zich niet laat afsluiten, leidt tijdens zijn zoektocht tot geniaal geschreven, zenuwslopende ervaringen op hem veel te onbekend terrein met te veel onbekende mensen. Die beschouwen hem als een freak, maar het is hilarisch om te beseffen hoe absurd zij zelf zijn zoals bezien door de ogen van Christopher. “Ik ben niet grappig en dit is ook geen grappig boek,” zegt hij aan het begin. Maar dat is een misvatting. Haddon’s boek is wel degelijk grappig: een droogkomische beschouwing vanuit de wentelwereld van de eenvoud.

En onderhuids sluimert er bij Haddon misschien ook wel een schamper lachje om onze flitsende maatschappij, waar zoveel gekmakende boodschappen elkaar om het hardst beconcurreren, dat we ons afsluiten en in feite veel minder zien dan Christopher in die paar kubieke meter.

Tip de redactie