Hanna Bervoets - Alles wat er was

De nieuwe roman van Hanna Bervoets is een apocalyptisch verhaal over een handjevol mensen dat in een schoolgebouw het einde der tijden uitstelt.

'Dag 91', luidt het eerste hoofdstuk. De conversatie tussen de personages is beperkt, bij het minimalistische af. Het gaat over de verdeling van de lokalen en wanneer de kleine groep mensen ''hun nieuwe situatie'' als zodanig wilden erkennen.

De jobstijding van de big bang moet dan nog uitgelegd worden, maar met enkele zinnen creëert Bervoets al direct een onbehaaglijke sfeer.

Voor het achttal mensen in het schoolgebouw, dat door de hele roman het decor vormt, heeft die big bang 91 dagen eerder plaatsgevonden. Er klonk buiten een oorverdovende knal, daarna werd het zo stil als aan een bergmeer in de Andes.

Voordat de communicatie via internet en radio de geest gaf, was de laatste overheidsmededeling om alle deuren en ramen dicht te houden en binnen te blijven.

Doodskist

Wat zich heeft afgespeeld, komen we nooit te weten. De personages (een tv-ploeg en een wonderkindje met zijn moeder, over wie ze een programma wilden maken) blijven in het gebouw dat gaandeweg op hun doodskist gaat lijken.

Aanvankelijk redden ze zich met het voorraadje proviand uit de schoolkantine. Als de dagen zich aaneenrijgen en het eten opraakt, stijgt met de gekmakende honger de wanhoop navenant. Sommigen trekken het niet meer en gaan toch naar buiten. Ze komen niet meer terug.

Armageddon

Bervoets' nieuwe roman snijdt geen nieuw thema aan; mensen die tot elkaar zijn veroordeeld in een afgesloten setting. Dat Armageddon is een poosje zelfs een echte hype geweest in de film- en boekwereld.

De groepjes mensen die zich tegenwoordig voor tv vrijwillig laten opsluiten, hebben meer met exhibitionisme dan met dat bijbelse thema te maken.

Dan lijkt deze roman toch meer op 'the real deal'. De schrijfster schuift de jonge Merel naar voren als hoofdpersoon die gesprekken en emoties weergeeft, tezamen met de existentialistische overwegingen van mensen die gaandeweg onder ogen zien dat hun sterfelijke rol op deze aarde is uitgespeeld.

Dat leidt tot een trits inzichten, van interessante contemporaine bevindingen tot soms erg situatiegebonden annex irrelevante klets over zingeving.

Schrijfstijl

Alles wat er was deprimeert niet, maar benauwt wel. Want we weten dat het dunne vernisje van de beschaving gemakkelijk verpulvert, van de onvermijdelijke ruzies en de apenrots die wordt afgerond met lugubere taferelen. Maar als dat verloop wordt weergegeven zoals in deze roman, in die trefzekere, sobere schrijfstijl, weet het je toch bij de keel te grijpen.

Als extra spanningselement is er een rode lijn ingevlochten over een leeg potje met medicijnen die alleen voorgeschreven worden aan mensen met een ernstige psychische stoornis. Pilletjes op, wandelend kruitvat.

Het is bijna een Hollywood-element, zoals in The Thing of aanverwante scifi-horror, en zo'n extra thrill had deze roman eigenlijk niet eens nodig gehad.

Uitgeverij Atlas Contact

Lees meer over:
Tip de redactie