Giaconda Belli – Het land van de vrouwen

In de fictieve Latijns-Amerikaanse staat Faguas grijpen de vrouwen de macht. Roman met meer fantasie dan geloofwaardigheid.

In Faguas zijn de vrouwen aan de macht gekomen met hun eigen partij. De bedoeling is om het land te hervormen vanuit de vrouwelijke, verzorgende, harmonieuze stijl.

Hun argumentatie is redelijk, zij het boud: mannen hebben er lang genoeg een puinhoop van gemaakt, dus een complete machtswissel der seksen snijdt hout.

Dat is een aardig uitgangspunt, maar inhoudelijk valt er het nodige op deze roman af te dingen. Zo kan de fluwelen revolutie in Faguas zich wel erg kalmpjes voltrekken doordat een vulkaanuitbarsting tot merkwaardig gevolg heeft dat het testosterongehalte bij de mannen daalt. Geestig.

Handje

Moeder Aarde zelf steekt een helpend handje toe zodat de dames hun handen niet hoeven te besmeuren met bloedvergieten (veelal hét kenmerk bij totalitaire revoluties).

Het enige bloed dat wordt vergoten is dat van de nieuwe presidente, die een aanslag op haar leven amper overleeft. In haar comateuze droomtoestand belandt ze in een opslagloods vol spulletjes die ze tijdens haar leven is kwijtgeraakt. De spullen roepen stuk voor stuk herinneringen op waarmee de hele aanloop naar de vorming van de partij en hun gang naar de macht kan worden verhaald.

Ondanks die originele verhaallijn is de roman dubieus. Macho mannen maken er een bende van is een net zo eenzijdige benadering als deze uniek feminiene insteek, waarbij de aandacht eindeloos uitgaat naar het huishoudelijke takenpakket.

Overige hervormingsplannen hebben veel weg van de sociale verzorgingsstaten zoals we die hier kennen, maar zijn erg dun onderbouwd en utopisch, zodat de theorie ondergeschikt blijft aan de werkelijkheid. In de literatuur mag dat natuurlijk, maar voor een ideeënroman, die de schrijfster hier duidelijk op het oog had, is dat te vrijblijvend.

Verdekt

Verder is er enig verdekt gedweep met 20ste-eeuwse ideële stromingen. Niet met de stromingen zelf, eerder met de romantiek van grote omwentelingen. Daar schemert een betweterige ondertoon doorheen, die doet denken aan rigoureuze middelen om een vernieuwend systeem door te drukken.

Of dat via een vulkaanuitbarsting moet of via een onderdrukkend regime, het komt ironisch genoeg op hetzelfde neer: oi polloi moeten zich onderwerpen aan een systeem dat anderen ‘voor hun bestwil’ hebben bedacht, en pech als dat niet bij mensen past.

Dat maakt het lastig veel inlevingsvermogen op te brengen voor Het land van de vrouwen, met dat hoge wensdenk- en maakbaarheidsgehalte. Wat niet helpt, is de bleke vertaling met net-niet-uitdrukkingen en bijvoeglijke naamwoorden, spelfouten, en de gekunstelde wijze waarop de schrijfster de ideeën van bestaande figuren in het verhaal betrekt om haar punt te maken. Het geheel oogt ondoordacht, slordig.

Uitgeverij De geus

Vertaling Rikkie Degenaar