Madeline Miller - The song of Achilles

De Ilias van Homerus wordt in deze roman verteld door Patrocles, de 'companion' van Achilles.

Homerus' Ilias is het epos over de Trojaanse oorlog. Als Helena wordt gekaapt door de Trojaanse prins Paris, mobiliseert haar Griekse echtgenoot Menelaos een reeks vedetten uit de Griekse krijgskunst om Troje met de grond gelijk te maken. De grootste onder de Griekse krijgers is Achilles.

Achilles' 'companion' Patrocles, zoals Miller haar hoofdpersoon omschrijft, is een in ongenade gevallen koningszoon. Zijn vader verbant hem op jonge leeftijd naar koning Peleus, waar hij zich als schuchter jongetje amper staande houdt aan het hof. Peleus' zoon Achilles ontfermt zich over de jongen en al snel zijn de twee onafscheidelijk - na een paar jaar ook 's nachts.

Patrocles is tot over zijn oren, en in Millers roman is die liefde wederzijds. Maar Patrocles is verteller en hij is zo idolaat van de grootse krijger, dat Miller uitschiet naar kitsch. Ze is kwistig met zinnen als "his mouth pressed my lips into wine", waarbij Patrocles sidderend naar adem snakt als een aanminnig Boeketreeksmeisje.

Ontvlamt

Het hoge drama van de Ilias ontvlamt in The song of Achilles beter als de Grieken oprukken naar Troje en Odysseus, Ajax, Agamemnon, Hector et al hun intrede doen.

Miller liet zich voor Patrocles' karakter naar eigen zeggen inspireren door een vers waarin Briseis -een Trojaanse priesteres - haar lof uitspreekt over Patrocles' milde inborst. Dat is na zijn dood, als Patrocles door Hectors hand sneuvelt.

Volgens Miller zou de dood van zijn innige geliefde het motief voor Achilles zijn om diens onmetelijke wraakzucht op Hector te verklaren, een groot thema uit de Ilias. Als Achilles Hector doodt, sleept hij het lijk van de Trojaanse prins achter zijn strijdwagen aan als ultieme vernedering en geeft het lijk pas na vele smeekbeden van Hectors vader Priamus prijs.

Krijgsbroeders

De schrijfster heeft het epos niet veraardst door mythologische elementen weg te strepen en handhaaft de belangrijke driedeling van goden, halfgoden en stervelingen. Haar toon is stijlvast en erg poëtisch, wat in lijn is met haar keuze om de relatie tussen Achilles en Patrocles tot leidmotief te verheffen.

Het is wel een zoete en gefeminiseerde keuze met een anachronistisch vleugje, al was de herenliefde de Grieken niet vreemd. Maar ze gaat voorbij aan de onverbrekelijke band die op een slagveld ontstaat tussen krijgsbroeders die strijden voor eer, glorie, land en hun leven, waarbij ze zich, de dood in ogen ziend, uitsluitend op elkaar kunnen verlaten.

Door de eeuwen heen - tot en met nu - zijn legio verhalen verschenen over gesneuvelde krijgsbroeders en revanche. De gebrokenhart-insteek uit deze roman is vrij beperkt voor een rijk epos als de Ilias.