Gerrit Komrij - Loopjongen
Gerrit Komrij, een van Nederlands meest veelzijdige literatoren, probeert in zijn nieuwe roman Loopjongen te ontrafelen wat vriendschap inhoudt en hoe je die het beste kunt aangaan.
Hoofdpersoon Arend is de zoon van een van de eerste vrouwelijke dominees, die weliswaar progressie preekt, maar hangt aan burgerlijke uiterlijkheden.
Hij is naarstig op zoek naar een boezemvriend. Kan hij die vinden tussen de in blauwe overalls gestoken jongens van de ambachtschool aan de overkant van de straat. Wie van hen is zijn vriendschap waard?
In zijn optiek moet een mens eerst zijn vleugels hebben uitgeslagen en over vergelijkingsmateriaal beschikken voor hij zich aan iemand bindt. Vrienden zijn er om ideeën mee te delen.
Een gemeenschappelijk schild tegen ouderwetse gedachten. Ware vriendschap betekent dat iemand gekke dingen mag zeggen en erop kan rekenen dat die door de ander serieus worden genomen.
Schriftje
Arend houdt een schriftje bij met de voor- en nadelen van klasgenoten Kurt en Erik. Kurt speelt mooi viool en Erik is een meester op de gitaar. Maar Arend wil niet opkijken tegen zijn beoogde vriend. Hij zal nooit een loopjongen worden.
Arend wordt een aandachttrekker. Hij verzint geheimen, valt flauw op feestjes en wordt, hoe herkenbaar voor de verlegen types onder ons, ter compensatie de luidruchtige grappen- en grollenmaker van de klas en van de universiteit.
Tijdens zijn studie radicaliseert het gedachtegoed van Arend, zoetjesaan. Zoals alles zich in deze roman geleidelijk, haast onmerkbaar volstrekt. De tekst lijkt eenvoudig, her en der zelfs bedrieglijk luchtig, maar zinnenmeester Komrij houdt de vinger streng aan de pols. Belangwekkende alinea’s komen daardoor niet overdreven ‘doordacht’ over, maar krijgen iets vanzelfsprekends.
Kritisch beeld
En passant schetst Komrij een op z’n zachtst gezegd kritisch beeld van de protestgeneratie van de jaren zeventig van de vorige eeuw. Heel veel studenten hebben zich uitsluitend aangesloten omdat alles mag en niemand van iets opkijkt.
Binnen de organisatie die strijdt voor wereldverbetering leert Arend een charismatisch persoon kennen. Solidariteit blijkt geen zaak van gevoelens maar van sterke schouders. Voor de vriendschap met deze persoon heeft hij alles over. En zo wordt hij alsnog een loopjongen. Met alle gevolgen van dien, getuige het surplus dat Komrij laat volgen.
Hoe kun je het beste vriendschap aangaan? Onbevangen, voorzichtig, misschien wel in het geniep? Wie het weet mag het zeggen.
| Beoordeling: |
Startpagina