Rachida Lamrabet - De man die niet begraven wilde worden

Moncif is een Vlaamse veertiger die plotsklaps alles in zijn leven kwijt is: zijn baan, zijn vrouw Nora en zijn kinderen.

De Vlaamse schrijfster Rachida Lamrabet (1970) ontving in 2007 de Debuutprijs voor Vrouwland en een jaar later de BNG Nieuwe Literatuurprijs voor Een kind van God.

Haar nieuwe roman is getiteld De man die niet begraven wilde worden. Hoofdpersoon Moncif is het meest geschokt dat de persoon die achttien jaar aan zijn zijde stond ineens aan de kant van de buitenwereld is gaan staan.

Moncif heeft gestudeerd, was redelijk geslaagd als makelaar en heeft zich min of meer bevrijd van de archaïsche denkwereld van zijn Marokkaanse ouders. Kortom: Moncif is een Belg geworden, inclusief een gelegenheidspintje.

Zij is iemand die zich volgens Moncif veel te veel afvraagt. Hijzelf heeft zich misschien te weinig levensvragen gesteld.

Hij wilde de mogelijkheid hebben om dingen te doen, zomaar, zonder diepere betekenis. Nora trekt zich terug in het geloof en wil uiteindelijk de scheiding. De traditie is voor haar de maatstaf.

Arabische Lente

Moncif gaat zich met een kunststichting bemoeien. Hij organiseert een tentoonstelling. Maar de stichting heeft meer iets weg van een actiegroep.

Hier haalt Lamrabet er heel gewiekst de actualiteit bij: de Arabische Lente en het Vlaamse Blok. Naadloos gaat een demonstratie over in een anti-Zionistische protestmars, compleet met stenengooien. Moncif, afwezig bij de demonstratie, wordt als kwade genius op de achtergrond gearresteerd.

Je voelt dat hij op een of andere manier orde op zaken wil stellen in zijn leven. De schrijfster maakt schrijnend duidelijk dat dat eigenlijk vrijwel altijd onbegonnen werk is.

Erfenis

Lamrabet bouwt het verhaal steen voor steen op en gaandeweg wordt duidelijk wat Mocif van plan is. Ze verstaat daarbij de kunst om de lezer bij de keel te grijpen. Het ongemak van Moncif, de worsteling met zijn ‘erfenis’, druipt van de pagina’s af.

Lamrabet gebruikt een familietragiek, de kinderdood van een zusje van Moncif, om het verhaal adequaat in te bedden. De scène waarbij de zeer jonge Moncif probeert om zijn opa te beletten om het kind in de grond te stoppen, is zeer invoelend geschreven en naamgevend voor het boek.

Wens

En misschien duidt de titel ook wel op de wens van de hoofdpersoon om niet bedolven te worden onder de (veel)eisende maatschappij enerzijds en de verwachtingen, ingebed in traditie, van de ouders anderzijds.

Een geslaagde roman over de problematiek van het opeisen van een plek in de maatschappij.