Overlevende elf kampen presenteert boek

PUTTEN - Don Bamberg (90) overleefde tijdens de Tweede Wereldoorlog elf concentratiekampen. Dankzij een internationale achtergrond en een flinke dosis geluk heeft hij erbarmelijke omstandigheden overleefd, blijkt uit zijn boek 'Dossier NN. Spoorloos in Hitler's Derde Rijk'.

Waarom komt u nu naar buiten met dit boek?

''Ik was jaren na de oorlog nog zo met alle gebeurtenissen in de kampen bezig, dat mijn vrouw me het advies gaf ze op te schrijven. In 1985 is een deel van mijn verhaal als boek in kleine oplage uitgekomen, maar dat heeft de publiciteit niet gehaald.

Ik denk dat men in die tijd oorlogsmoe was. Dit jaar raakte ik in contact met twee onderzoekers van de Puttense stichting Oktober 44. Zij wilden mijn boek uitgeven en hebben het aangevuld met documenten gevonden in Duitsland.''

Waarom kwam u in de concentratiekampen terecht?

''Ik ben in Wenen opgegroeid en spreek zodoende vloeiend Duits. Dat was de reden dat het verzet me nodig had. Ik ben verlinkt en in 1941 in Amsterdam ter dood veroordeeld. Hitler vreesde dat mensen uit het verzet die gefusilleerd werden, door het publiek als helden werden gezien.

Vandaar het besluit tot het instellen van 'Nacht und Nebel'-gevangenen. Mijn veroordeling werd uitgesteld en ik moest in de duisternis verdwijnen.''

Hoe kwam het dat u in zoveel kampen terecht bent gekomen?

''Ik heb na Kamp Amersfoort in Buchenwald gezeten. Maar daar hadden we contact met de buitenwereld en dat was ten strengste verboden voor gevangenen als ik. Ik werd overgebracht naar een ander kamp, maar dat werd vanwege de oprukkende geallieerden ontmanteld. Hetzelfde gebeurde vervolgens meerdere malen toen ik in het oosten zat.''

Hoe heeft u elf kampen kunnen overleven?

''Ik heb daar geen directe verklaring voor. Ik ben gezond gebleven en ik heb geluk gehad. Zo had ik in Buchenwald als rechterhand van een goede Kapo (Kampcommandant) een luizenleven. Hij hoorde me met de kamparts Engels praten. Ik ben in Amerika geboren en de commandant wilde net Engels leren. Omdat ik vloeiend Duits spreek, had hij me nodig.''

Hoe maakte u het einde van de oorlog mee?

''Er kwam een tank voorbij gereden met een witte ster op de voorkant. De Duitsers vluchtten meteen, want het was een Amerikaans voertuig. Dat moment vergeet ik nooit meer.''

Tip de redactie