Deze kandidaat voor de Booker Prize 2010 is een virtuoze ideeënroman. We volgen de jonge Serge Carrefax, zoon van een wetenschapper, in het Europa vanaf ca 1900 tot halverwege het interbellum.

C is opgebouwd uit 5 delen. In het eerste deel is Serge nog jong, rond de zeven. Hij woont op een landgoed waar zijn door wetenschap bezeten vader – “speech is divine!” – zich toelegt op een nieuwe vorm van Communicatie (de eerste C) en dove kinderen leert praten.

Zowel Serge als zijn zusje Sophia raakt net zo bezeten van kennis als hun op drift geraakte vader.

Broer en zus experimenteren, doen chemische proeven, benutten hun Creatieve geest tot op het fatale af. Sophia is net een stukje verder dan haar jongere broer, en beweert ‘door het bestuderen van alles wat er is’ patronen te ontwaren die nog niemand heeft gezien – ‘Connecting the dots’.

Als ze sterft aan het drinken van een beker gif kan dat zelfmoord zijn (ze heeft ontdekt wat hun staat te wachten) of een vergissing, daar ze zo opging in haar passie en het gif aanzag voor een glas limonade.

Symboliek

Zwanger van symboliek raast McCarthy voort. Serge wordt naar een kuuroord in het oostelijke gedeelte van Europa gestuurd vanwege symptomen van Cholera en omdat hij niet goed kan zien (he can’t C/See properly).

Uiteindelijk verdwijnt de wazige sluier letterlijk uit zijn blikveld tijdens zijn eerste seksuele ervaring (Copuleren?).

In het daaropvolgende hoofdstuk breekt de oorlog uit en balanceert Serge als gevechtspiloot op de Complexe rand van leven en dood. ‘I liked the war’, zegt Serge in het daaropvolgende hoofdstuk tegen zijn decaan in Londen, waar hij Griekse en Romeinse beschaving studeert, en die decaan bezorgd informeert naar eventuele posttraumatische stress.

Serge belandt in het Londense avant-gardistische kunstcircuit en hier voegt McCarthy een nieuwe C toe, van de Cocaïne die Serge overvloedig snuift. En van Coma, want zwaar onder invloed van coke krijgt Serge een ongeluk en ontwaakt in het volgende en laatste hoofdstuk.

Uitheemse inmenging

Een oude huisvriend van zijn vader stuurt Serge naar het Chaotische Egypte van het interbellum, te midden van de gefragmenteerde gekte van Engelsen, Fransen en Egyptenaren vlak voor Egypte’s onafhankelijkheidsverklaring in 1922.

Serge moet in kaart brengen welke telefoonlijnen in stukken zijn gehakt door boze locals, die hun woede op deze uitheemse inmenging van communicatie hebben gekoeld en letterlijk hun lijnen naar de rest van de wereld vernielen.

Taalvondsten

Hier komt Serge’s met ideeën, impressies en informatie volgepakte odyssee ten einde. En zou je opnieuw in McCarthy’s roman moeten beginnen en dan met een vers aantekeningenboekje om alle taalvondsten te analyseren.

De auteur heeft met zijn virtuoze stijl alle registers opengetrokken voor een ingenieuze dans van woorden en klanken en versprekingen (die je tevens doen afvragen of dit boek wel vertaalbaar is).

Beduimeld

Maar wil je C tot op de bodem doorgronden, op elk level, dan zal deze roman het meest beduimelde exemplaar in je boekenkast worden (en een direct lijntje naar Stephen Hawking zou geen overbodige luxe zijn, of naar de auteur zelf).

Het is een roman over het onstuimige begin van de 20ste eeuw waarin ons dagelijks leven langzaamaan doordrenkt raakte van technologie; met passages voor Mensa-members, met passages voor geschiedenisvorsers, voor exegeten, voor fans van Bill Brysons A Small History of Nearly Everything, voor Einstein-adepten (die er ook een meester in was om natuurkundige formuleringen en begrippen met praktijkvoorbeelden te verhelderen), voor liefhebbers van schoppen tegen heilige religieuze huisjes en vol bijtende humor. C is een trip in het gezelschap van clevere excentriekelingen die nooit vervelen.

C – Cirkel

Wat kan C nog meer zijn, in essentie. Is C af of herbergt C nog een optische truc, die van de symbolische volmaaktheid van de Cirkel waarin een klein stukje ontbreekt? There is so much we can c/see in deze wild geniale en uitdagende roman.

McCarthy’s C is een tour de force, waarschijnlijk de beste roman die de Booker nooit zal winnen, en voor alles een roman voor het hoofd, niet voor het hart.

Booker-waardering
Goed verteld, sterk verhaal: + + + + -
Historische en emotionele zeggingskracht: + + + + -
Onverwacht qua thema, trant of invalshoek: + + + + +
Uitdagend en onderhoudend: + + + + +

Van Ditmar Boekenimport